COVİD-19 PANDEMİSİNDE TRAVMA SONRASI STRES BELİRTİLERİNİN ÇEŞİTLİ PSİKOLOJİK FAKTÖRLERLE İLİŞKİSİ

Authors : Ezgi Ünal

Pages : 86-102

Doi:10.20875/makusobed.1558427

View : 40 | Download : 52

Publication Date : 2025-05-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Pandemilerin travmatik yaşantılar olarak algılanabilmesi nedeniyle, pandemilerde travma sonrası stres belirtileri yaygın şekilde görülebilmektedir. Yakın dönemde yaşanan Covid-19 pandemisi de bu boyutuyla ruh sağlığı alanında öne çıkmıştır. Ayrıca, travma sonrası stres belirtilerinin çeşitli psikolojik faktörlerle ilişkili olduğu bilinmektedir. Buradan hareketle, bu çalışmada, Covid-19 pandemisinde üniversite öğrencilerinde; stresle başa çıkma tarzı, psikolojik sağlamlık, travmayla başa çıkabilme algısı ve Covid-19 korkusu değişkenlerinden hangilerinin, ne düzeyde travma sonrası stres belirtilerini yordadığını belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma, 274’ü kadın, 250’si erkek 524 katılımcıyla yürütülmüştür. Çalışma sonucunda, yordama gücüne göre sırasıyla; Covid-19 korkusunun, psikolojik sağlamlığın, travma odaklı travma ile başa çıkabilme algısının ve son olarak da boyun eğici ve çaresiz tarzda stresle baş etme yöntemlerinin travma sonrası stres belirtilerini yordadığı saptanmıştır. Bulgular ışığında, pandemi dönemlerinde, travma sonrası stres belirtilerini önlemek için pandemi korkusunu gidermeye, psikolojik sağlamlığı artırmaya, travma ile başa çıkmada travma odağını ve işlevsel olmayan stresle başa çıkma tarzlarının kullanımını azaltmaya yönelik girişimlerden fayda görüleceği söylenebilir.
Keywords : Covid-19, Travma Sonrası Stres Belirtileri, Stresle Başa Çıkma Tarzları, Psikolojik Sağlamlık, Travma ile Başa Çıkabilme Algısı, Covid-19 Korkusu

ORIGINAL ARTICLE URL