Narodnik Hareketi ve Halkçılık
Authors : İlteriş Ergun, Merve Kayaduvar
Pages : 156-173
Doi:10.47899/ijss.1811983
View : 43 | Download : 36
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışmada, 19. yy’ın ortalarında Rusya’da gelişen Narodnik hareketi ile Osmanlı Devleti’nin son dönemi ve erken Cumhuriyet dönemi arasında olgunlaşan halkçılık ideolojisinin karşılaştırmalı bir çözümlemesi amaçlanmaktadır. Bu ideolojiler arasındaki etkileşimlere ve tarihsel süreç içerisinde geçirdikleri değişime odaklanılmaktadır. Rusya’nın ve Türkiye’nin geç kapitalistleşmiş ülkeler olması ve kırsal sınıfların ağırlıkta olduğu toplumsal formasyonlara sahip olmaları, her iki ülkedeki entelektüellerin ortak yapısal sorunlara karşı benzer ideolojik cevaplar aramasına yol açmıştır. Hem Rusya hem Türkiye, Batı ile her zaman ideolojik ve teknik açıdan dirsek teması olan ancak organik olarak Batı ülkesi sayılamayan jeopolitik özelliklere sahiptir. Bu nedenle ülkelerin elitlerinin düşünce teknikleri ve duygusal yoğunlukları birbirine paralellik göstermektedir. Yapısal koşullardaki paralelliklerin yanı sıra kültürel ortaklıklar da iki ülke popülist hareketlerinin birbirinden beslenmesini sağlamıştır. Rusya İmparatorluğu’nun içinde Türkçe konuşan nüfusun olması ve bu toplulukların elitlerinin Türkiye ile yakın ilişki kurması, Rusya ile Türkiye arasındaki düşünce alışverişini artırmıştır. İki popülizm tipi arasındaki kökensel benzerliğe rağmen, Narodnik hareketi ve halkçılık, ülkelerin farklı tarihsel koşullar içinde bulunması nedeniyle birbirinden ayrı iki ideolojiye evrilmiştir. Kapitalistleşme biçimindeki farklılıklar, etnik ve demografik unsurların belirlediği sınıflar ülkelerin modernleşme süreçlerini birbirinden farklılaştırmıştır. Bu durum iki ideolojinin farklı yörüngelere girmesini kolaylaştırmıştır. Bu çalışma Narodnik hareketinin ve halkçı ideolojinin yalnızca yapısal koşullar içindeki evrimine odaklanmamakta aynı zamanda her iki ideolojinin kurucu babalarını da tartışmaya dahil etmektedir. Aktörlerin ideolojilerin oluşumuna yaptıkları katkıları ülkelerin genel siyasi ortamındaki rolleri ile birlikte ele almaktadır.Keywords : Narodnik, Halkçılık, Kapitalizm, Modernleşme
ORIGINAL ARTICLE URL