Okulda Akran Zorbalığıyla Mücadele Deneyimi: Çok Katmanlı Bir Soruna Çok Aktörlü Bir Bakış

Authors : Alim Kaya, Demet Zafer Güneş, Meryem Demir Güdül, Sevil Momeni Shabanı, Didem Varol

Pages : 973-998

Doi:10.17860/mersinefd.1737916

View : 175 | Download : 414

Publication Date : 2025-12-22

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmanın amacı çağdaş eğitim sistemlerinde kritik bir sorun olan akran zorbalığını okul yöneticileri, öğretmenler, okul psikolojik danışmanları ve veliler perspektifinde çok boyutlu olarak incelemektir. Araştırmada durum çalışması deseni benimsenmiş, İstanbul’da bir özel okulda görev yapan üç okul yöneticisi, yedi sınıf/branş öğretmeni, dört okul psikolojik danışmanı ve altı öğrenci velisi olmak üzere 20 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler nitel içerik analizi ile analiz edilmiştir. Bulgular dört ana tema etrafında toplanmıştır; deneyimler, neden olan faktörler, müdahale yöntemleri ve ihtiyaçlar. Deneyimler teması altında elde edilen başlıca bulgular; akran zorbalığı ile çatışma ve şaka kavramları arasındaki sınır belirsizliği, zorbalık davranışlarının geçiş dönemlerinde yoğunlaşması ve sözel zorbalığın yaygınlığı olmuştur. Nedenler teması altında popülerlik isteği gibi öğrenciye bağlı nedenlerin yanı sıra, eğitim ortamı, aile ve çevresel faktörlerin rolüne ilişkin alt tema ve kodlar oluşturulmuştur. Müdahale süreçleri incelendiğinde öğretmenlerin bildirim rolüyle sınırlı kaldığı, okul psikolojik danışmanlarının ise mağdur ve zorba öğrencilere yönelik düzenli görüşmeler yürüttüğü; velilerin ise okul ile iş birliğine sınırlı katıldığı görülmüştür. Katılımcılar, okul yönetimi, öğretmen ve velilerin tutarlı bir iletişim ağı oluşturmada eksiklikler yaşadığını ifade etmiştir. Sonuç olarak araştırma, akran zorbalığıyla mücadelede yalnızca reaktif müdahalelerin değil, okul iklimini güçlendirecek, tüm paydaşların katılımını önceleyen proaktif yaklaşım ve modellerinin geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Keywords : akran zorbalığı, okul yöneticisi, öğretmen, okul psikolojik danışmanı, veli

ORIGINAL ARTICLE URL