Sideritis brevidens P.H. Davis türünün yeşil sentez yöntemi ile ekstraksiyonu: çoklu ilaç direnci gösteren bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi

Authors : Mehmet Çimentepe, Özge Öztürk Çimentepe

Pages : 494-505

Doi:10.26559/mersinsbd.1795317

View : 88 | Download : 145

Publication Date : 2025-12-22

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Bu çalışmada, süperkritik CO2 (ScCO2) ekstraksiyon ve farklı çözücüler kullanılarak soxhlet ekstraksiyon yöntemlerinden elde edilen Sideritis brevidens’in toprak üstü ekstrelerini incelemeyi, fitokimyasal bileşimlerini karakterize etmeyi ve çoklu ilaç dirençli bakterilere karşı antimikrobiyal ve antibiyofim aktivitelerini değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Farklı yöntemler ile elde edilen ekstrelerin fitokimyasal içeriği LC-MS/MS tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Ekstrelerin karbapenem dirençli Acinetobacter baumannii, Escherichia coli ve Klebsiella pneumoniae ile metisillin dirençli Staphylococcus aureus suşlarına karşı antibakteriyel etkinlikleri mikrodilüsyon yöntemi araştırılmıştır. Ayrıca, ekstrelerin Acinetobacter baumannii suşuna karşı antibiyofilm aktiviteleri kristal viyole yöntemi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Sideritis brevidens’in farklı yöntemler ile elde edilen ekstrelerinden elde edilen önemli fenolik bileşiklerin çoğu, ScCO2 ekstraksiyon yöntemi kullanılarak tespit edilmiştir. Gallik asit ve kuersetin sadece ScCO2-100 ve ScCO2-200\\\'lü ekstrelerinde bulunmuştur. Buna karşın, klorojenik asit etanollü ve sulu ekstresinde yüksek miktarlarda bulunmuştur. Test edilen suşlar arasında ScCO2-200 ekstresinin 16 µg/mL konsantrasyonunda, özellikle Acinetobacter baumannii ve metisiline dirençli Staphylococcus aureus suşlarına karşı en düşük MİK değeri tespit edilmiştir. Disk difüzyon yöntemine göre, ScCO2-100 ve ScCO2-200\\\'lü ekstresinde Acinetobacter baumannii suşuna karşı en geniş zon çapı (22 mm) görülmüştür. Ayrıca ScCO2-100 ve ScCO2-200’lü ekstresi Acinetobacter baumannii suşuna karşı konsantrasyona bağlı önemli antibiyofilm aktivite sergilemiştir. Sonuç: Bu bulgular, Sideritis brevidens’in çoklu ilaç direnci gösteren bakteriyel enfeksiyonlara doğal bir antimikrobiyal ve antibiyofilm ajan kaynağı olarak önemli potansiyelini vurgulamaktadır. ScCO2 ekstraksiyonu, biyoaktif fitokimyasalların seçici olarak elde edilmesinde önemli avantajlar sunmaktadır.
Keywords : Sideritis brevidens, süperkritik CO2 ekstraksiyon, soxhlet ekstraksiyon, antimikrobiyal ve antibiyofilm

ORIGINAL ARTICLE URL