Memeden Gelen Olağandışı Süt Benzeri Akıntı: Bir Osmanlı Tıbbı Drogu

XIV. ve XV. yüzyıl Osmanlı el yazmalarında sayısız tıbbi reçete yer almaktadır. Bu reçetelerin bir kısmında, tıbbi isimlendirmesiyle galaktore, yani memeden gelen olağandışı süt benzeri akıntının yer aldığı dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, XIV. ve XV. yüzyıl Osmanlı dönemi elyazmalarında memeden gelen olağandışı süt benzeri akıntının yer aldığı terkipler tespit edilmiştir. Bu akıntının terkiplerde bir bileşen, bir medyum ya da bir sıvağ olarak yer aldığı gibi, iltihap ve cerahatlerin tedavisine yönelik ayrı bir tıbbi drog olarak da kullanıldığı görülmüştür. Örneğin, XV. yüzyılda İbn-i Şerif, öksürük, balgam ve ateşle seyreden akciğer hastalıklarının tedavisinde “kız-oğlan sütünü” tavsiye etmiştir. Erken dönem Osmanlı tıbbında memeden gelen olağandışı süt benzeri akıntının bir drog olarak konjuktivit, akciğer enfeksiyonu, kulak iltihabı gibi rahatsızlıklarda kullanılması tıbbi elyazmalarından örneklerle tartışılmıştır.