ORTA ANADOLU BOZLAK KÜLTÜRÜ FOLKLORİK VETERİNER HEKİMLİĞİNDE KULLANILAN HAYVANSAL DROGLAR

Authors : Çağrı Çağlar SİNMEZ, Aşkın YAŞAR

Pages : 11-12

View : 49 | Download : 11

Publication Date : 2011-09-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Türkiye, çok eski devirlerden beri farklı uygarlıklara sahne olmuş kültür ve folklor hazinesi olan bir ülkedir. Bu hazinede halk hekimliği ve halk ilaçları da önemli bir yer tutmakta; bu geleneksel-folklorik ilaçlar günümüz yeni ilaç hammaddeleri araştırmalarında yararlanılan bilgi kaynakları arasında yer almaktadır. Çalışmada, Orta Anadolu Bozlak Kültürü içerisinde yer alan veteriner hekimliği ve hayvancılığa ait folklorik bilgilerin modern veteriner hekimliği uygulamaları ile olan benzerlikleri ve halk arasında kullanılan hayvansal kökenli ilaç hammaddelerinin tespiti ile temelde Türk kültür tarihine ait bilgilerin kayıt altına alınarak korun- ması, özelde ise alternatif tedavi, folklorik veteriner hekimliği ve veteriner farmakoloji literatürüne yeni bilgi- ler kazandırılarak katkı sağlanması amaçlandı. Çalışmanın materyalini, Orta Anadolu Bozlak Kültürü’nün hâkim olduğu yörelerde insert ignore into journalissuearticles values(Çankırı, Kayseri, Kırıkkale, Kırşehir, Yozgat); folklorik veteriner hekimliği ve hayvancılıkla ilişkili halktan insert ignore into journalissuearticles values(halk hekimliği uygulayıcıları, hayvan sahipleri, hayvancılıkla uğraşan kişiler, veteriner hekimler ve diğer kaynak kişiler); “bilgi derleme formu” yoluyla elde edilen bilgiler oluşturdu. Çalışmada, folklorik veteriner hekimliği uygulayıcılarının hayvan hastalıkları ve tedavilerinde kullandıkları hayvansal kökenli drogları dini-sihri, ampirik ve rasyonel olmak üzere üç temel başlık altında uyguladıkla- rı belirlendi. Orta Anadolu Bozlak Kültürü folklorik veteriner hekimliğinde kullanılan ilaçların terkibinde % 44,66’sını bitkisel, % 21,36’sini hayvansal ve % 33,98’ini madensel kaynaklı drogların oluşturduğu tespit edildi. Hayvansal kaynaklı droglardan bazılarının insert ignore into journalissuearticles values(tereyağı, bal, yumurta, yoğurt, ayran); birden fazla hastalık teda- visinde, bazılarının insert ignore into journalissuearticles values(safra, güvercin gaitası, yumurta kabuğu); ise yalnızca bir hastalık tedavisinde kullanıldığı tespit edildi. Sonuç olarak, folklorik tedavi uygulamaları içinde farklı şekillerde kullanılan hayvansal kökenli ilaç hammad- delerinin rasyonel tedaviye katkı niteliği taşıyan ya da bilimsel nitelikte olabileceklerin deneysel çalışmalarının yapılarak bilimsel temellere dayandırılmasının yararlı sonuçlar doğurabileceği söylenebilir
Keywords : Drog, Folklor, Halk hekimliği, Folklorik veteriner hekimliği

ORIGINAL ARTICLE URL