Göle İnekhanesi’nin Kuruluşu ve Tarihsel Gelişimi

Türkiye’de hayvan ıslahı ve yetiştiriciliği ile ilgili çalışmalar, Cumhuriyet’in ilan edilmesi ile birlikte hız kazanmış ve konuya ilişkin yasal düzenlemeler yürürlüğe girmiştir. Bu düzenlemelerden biri olan ve 1926 yılında çıkarılan “Islah-ı Hayvanat Kanunu” ile hara, inekhane ve aygır deposu kurulmasına uygun bulunan hazineye ait yerlerin, ihtiyaç üzerine Tarım Bakanlığına tahsis edilmesi, ayrıca hara, inekhane ve ağıllarda yerli ve yabancı ırktan hayvanların damızlık amacıyla çoğaltılması, aygırların depolara, diğer hayvanların ise ilgili nizamname şartları uyarınca ihtiyacı olan köylere bedelsiz dağıtılması ve damızlık hayvan sahipleri ile şirketlere bedeli karşılığında verilmesi hükme bağlanmıştır. Söz konusu Yasaya dayanarak, Doğu Anadolu’da yetiştirilen hayvanların ıslahı amacıyla, 15 Eylül 1936 tarihli Başbakanlık Kararnamesi ile Kars’ta Cumhuriyet Döneminin ilk inekhanelerinden biri olan Göle İnekhanesi kurulmuştur. Zengin mera ve çayır varlığı nedeniyle kuruluş yeri olarak seçilen Göle ilçesinin Şerefiye köyü ile Kars’ın Merkez ilçesine bağlı Cılavuz mevkiinin Akpınar ve İsa çayırında yer alan araziler, inekhane, tay çiftliği ve boğa istasyonları binalarının inşası için Tarım Bakanlığına tahsis edilmiştir. Göle İnekhanesi, Tarım Bakanlığında 1984 yılında gerçekleştirilen reorganizasyon çalışmaları çerçevesinde Veteriner İşleri Genel Müdürlüğünün kaldırılması ile diğer hara ve inekhanelerle birlikte Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğüne bağlanmıştır. İzleyen dönemlerde, birçok kamu kuruluşunda olduğu gibi Göle İnekhanesi de maddi açıdan kar getirmeyip zarar ettiği gerekçesiyle 2005 yılında özel sektöre devredilmiştir. Bu çalışma, Kars ve çevresinde hayvancılık alanında önemli bir yere sahip olan Göle İnekhanesinin kuruluşu ve gelişimine ilişkin bilgileri gün ışığına çıkarmak amacıyla gerçekleştirilmiştir.