İbn Hubel ve eseri Kitābu’l-Muḫtārāt fī’ṭ-Ṭıbb’da kafa yaraları ve kafatası kırıkları üzerine

Authors : Ahmet Acıduman, Fatih Kökeş

Pages : 302-311

Doi:10.31020/mutftd.566182

View : 101 | Download : 9

Publication Date : 2019-09-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu yazıda İbn Hubel el-Baġdādī’in Kitābu’l-Muḫtārāt fī’ṭ-Ṭıbb adlı eserindeki kafa yaraları ve kafatası kırıkları ile ilgili bölümlerin Türkçeye kazandırılması ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada adı geçen eserin Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı Kütüphanesi’nde bulunan matbu bir nüshası kullanılmıştır. Kafa yaraları konusu Kitābu’l-Muḫtārāt fī’ṭ-Ṭıbb ’ın dördüncü cildinde “Faṣl fī cirāh ve teferruḳi’l-ittiṣāl” başlıklı bölümün son kısmında yer alırken, kafatası kırıkları “Faṣl fī kesri’l-ḳıḥf” başlığı altında ayrı bir bölüm olarak ele alınmıştır. Türkçeye çevirisi yapılan bu bölümler yazının bulgular bölümünde sunulmuştur. Bulgular bölümünde sunulan bu bilgilerin, literatürdeki konuyla ilgili bilgilerle karşılaştırılarak tıp tarihi içerisindeki yerleri belirlenmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak Kitābu’l-Muḫtārāt fī’ṭ-Ṭıbb ’ın kafa yaraları hakkındaki kaynağının İbn Sīnā’nın el-Kānun fī’ṭ-Ṭıbb ’ı olduğunu söylemek mümkün görünürken, kafatası kırıkları ile ilgili bölümün ʿAlī b. el-ʿAbbās el-Mecūsī’nin Kāmilu’ṣ-Sınāʿati’ṭ-Ṭıbbiyye ’sine benzerlik gösterdiği ve olasılıkla bu eserin ilgili bölümde Kitābu’l-Muḫtārāt fī’ṭ-Ṭıbb ’a kaynaklık etmiş olabileceğini düşünülmüştür.
Keywords : İbn Hubel el Baġdādī, Kitābul Muḫtārāt fīṭ Ṭıbb, kafa yaraları, kafatası kırıkları

ORIGINAL ARTICLE URL