Topraksız ve konvansiyonel koşulların turunçgillerde fidan gelişimi üzerine etkileri

Turunç anacı üzerine aşılanmış Meyer limonlarında farklı Mikoriza ve Mikrobiyal Gübre türlerinin fidan büyümesine olan etkileri incelenmiştir. Toprak kökenli hastalık ve zararlılardan ari turunçgil fidanı üretmek için fidanlarda hava budaması uygulaması yapılmıştır. Hava budaması uygulaması yapılmış fidanlarda özel olarak formüle edilmiş topraksız bitki besleme uygulamaları yapılarak, güçlü, kök kıvrılması olmayan ve kökü toprağa geçmiş fidanlarla rekabet edebilecek fidan üretiminin yapılması amaçlanmıştır. Araştırma Nisan-Kasım 2017 tarihleri arasında Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesinde ışık miktarının 303.00 ile 1988.85 lüks arasında ölçüldüğü seralarda yürütülmüştür. Deneme 3 tekerrürlü ve her tekerrürde 5 fidan olacak şekilde kurulmuştur. Denemede fidanlar 3:1 oranında torf ve pomza ortamı içeren tüplere şaşırtılmıştır. Araştırmada dönemlere göre değişmekle birlikte, 6.5-7.5 meq l -1 NO3,ֿ 1-1.5 /l H2 PO4,ֿ 2-3.5 meq l -1 SO4--, 1.0 meq l -1 NH4+, 3.25-3.75 meq l -1 K+, 3-5.5 meq l -1 Ca++, 1.25-2.0 meq l -1 Mg++ topraksız bitki besleme formülasyonu olarak kullanılmıştır. Mikoriza karışımı olarak Glomus spp. : G. mosseae, G. etunicatium, G. clarium, G. intraradices, G. caledonium, G. macrocarpium, G. margarita, G. fasciculatum türlerinin 500 spor/bitki dozlarına karşılık gelecek şekilde bitki başına 50 g mikoriza karışımı harç uygulanmıştır. Mikrobiyal gübre olarak Yeditepe Üniversitesi, Genetik ve Biyomühendislik Bölümünden temin edilen “köklendirici + baktobost np + baktogrop” olmak üzere üç faklı formülasyonu karıştırılarak insert ignore into journalissuearticles values(150 cc bitki -1 ); köklere muamele edilmiştir. Ayrıca mikoriza uygulanmış bitkilere bakteriyel gübre uygulaması da yapılarak her iki karışımın birlikte uygulandığındaki etkileri de araştırılmıştır. Araştırmada; sürgün boyu, anaç-kalem çapı, yaprak alanı, kök bölgesinde mikoriza sayımı insert ignore into journalissuearticles values(adet);, mikorizal kök enfeksiyon oranı insert ignore into journalissuearticles values(%);, topraktaki toplam bakteri sayısı ile kök enfeksiyonlarının belirlenmesi çalışılacak parametreler olarak planlanmıştır. Sonuçlar mikoriza ve mikrobiyal gübre uygulamalarının anaç ve kalem çapı ile bitki büyümesi üzerine etkili olmadığını ancak klorofil ve yaprak alan indeksleri üzerine etkili olduğunu göstermiştir.