Ölüm Temasını Yapay Zekâya Sanatla Anlatma Çabası: Disiplinlerarası Bir Tasarım Yaklaşımı

Authors : Melih Can Toygu

Pages : 57-81

Doi:10.51404/metazihin.1718083

View : 147 | Download : 353

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Other Papers

Abstract :Bu çalışma, yapay zekânın (YZ) ölüm temasını sanat aracılığıyla kavrayabilmesi için disiplinlerarası bir metodolojik yaklaşım önermektedir. Ölüm, yalnızca biyolojik bir sonlanma değil; aynı zamanda felsefi, kültürel, psikolojik ve estetik boyutlarıyla insan varoluşunun temel taşlarından biridir. Bu çok katmanlı yapı, YZ’nin bu temayı yalnızca veri işleme teknikleriyle anlamlandırmasını yetersiz ve indirgemeci kılmaktadır. Makalede, Picasso’nun Guernica’sı, Goya’nın Savaşın Felaketleri serisi ve Hirst’in The Physical Impossibility of Death in the Mind of Someone Living adlı eserleri gibi örnekler aracılığıyla sanatın ölümü sembolik, metaforik ve duygusal düzlemlerde nasıl temsil edebildiği analiz edilmektedir. Ayrıca canlılara özgü olan bu varoluşsal kavramın, YZ tarafından ne ölçüde “anlaşılabilir” olduğu felsefi olarak sorgulanmaktadır. Çalışma, kültürel bağlamları gözeten dinamik bir öğrenme sürecini, etik denetim protokollerini ve insan-YZ etkileşimini esas alan bir algoritmik çerçeve sunmaktadır. Bu çerçevede sanatın disiplinlerarası dili, YZ’nin ölüm temasını işlevsel biçimde yorumlayabilmesi için vazgeçilmez bir kaynak olarak değerlendirilmektedir. Nihai aşamada bu makale, YZ’nin insan varoluşunun trajik boyutlarını kavrayabilmesi için sanatın çok katmanlı yapısına duyarlı, etik temelli ve kültürel olarak görece bir yaklaşım geliştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşmaktadır.
Keywords : yapay zekâ, ölüm teması, sanat ve teknoloji, disiplinlerarası tasarım, etik algoritma tasarımı

ORIGINAL ARTICLE URL