SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMENLERİNİN KAYNAŞTIRMA UYGULAMALARINA YÖNELİK GÖRÜŞLERİNİN VE DENEYİMLERİNİN İNCELENMESİ

Özel eğitim hizmetleri günümüzde ağırlıklı olarak kaynaştırma yöntemiyle  sağlanmaktadır. Özel eğitimin temel amacı, uyumsal becerilerin edinilmesi ve bağımsız yaşam becerilerinin geliştirilmesidir. Kaynaştırmanın temel varsayımı  da kaynaştırma öğrencisinin akranlarıyla iletişimini ve sosyal kabulünü arttırmak  dolayısıyla bu öğrencilerin toplumla bütünleşmesini, toplumsallaşmasını  sağlamaktır. Eğitim programları toplumsallaşmaya çerçeve oluşturmaktadır. Hayat  bilgisi ve sosyal bilgiler dersleri toplumsallaşmaya en önemli vurguyu yapan  mihver derslerdir. Bu dersler çerçevesinde edinilebilecek kazanımlar; kaynaştırma  öğrencilerinin bazı temel beceriler edinerek bağımsızlaşmasına ve toplumla  bütünleşmesine yani özel eğitimin ve kaynaştırmanın temel amaçlarına önemli  katkılar sağlayacak niteliktedir. Araştırma, kaynaştırma eğitiminin sosyal bilgiler  dersi uygulamaları üzerinden incelenmesini ve bu incelenmenin öğretmen  görüşleriyle desteklenmesini amaçlayan nitel bir çalışmadır. Sosyal bilgiler öğretmenlerinin  kaynaştırma eğitimi konusundaki görüşlerini, uygulama biçimlerini,  sorunlarını ve önerilerini belirlemek amacıyla yazarlar tarafından geliştirilen,  kısa cevaplı ve açık uçlu sorular içeren ankete ek olarak yarı yapılandırılmış  görüşme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma örneklemini 2013-2014 eğitim öğretim  yılında İstanbul ilinde yer alan 13 ilçedeki 35 okulda görev yapan, en az bir  kaynaştırma öğrencisi ile deneyim yaşamış; 100 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır.  Araştırma sonucunda sosyal bilgiler öğretmenlerinin çok büyük bir  bölümünün özel eğitim/kaynaştırma eğitimi alanıyla ilgili eğitim almadıkları  ve alanla ilgili uygulamalarda kendilerini yeterli hissetmedikleri görülmektedir.  Öğretmenlerin büyük bir bölümünün diğer ders müfredatlarına kıyasla kendi  ders müfredatlarının, kaynaştırmanın temel varsayımları açısından uygulamalara  özel bir katkı sağlayacak nitelikte olduğunu belirttikleri anlaşılmaktadır.  Bu değerli katkının farkındalığına rağmen öğretmenlerin neredeyse tamamının  sosyal bilgiler dersinde kaynaştırma uygulamalarını çok yetersiz ve sorunlu buldukları  yani uygulamalar hakkında olumsuz görüş belirttikleri görülmektedir.  Öğretmenlerin çözüm önerisi olarak hala ilk sırada ayrıştırmayı önermesi ise  dikkate değer başka bir sonuçtur.