Nicelik, Nitelik ve Tutarlılık Açısından Türkçe Ders Kitaplarındaki Hedef Söz Varlığı

Authors : Muhammet Memiş, Rahman Kalyoncu

Pages : 575-608

Doi:10.37669/milliegitim.1538130

View : 259 | Download : 229

Publication Date : 2025-05-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Nitel araştırma yöntemlerinden içerik analiziyle yapılandırılmış olan bu çalışmada Türkçe ders kitaplarındaki etkinlikler ve ölçme değerlendirme uygulamaları aracılığı ile öğretilmesi amaçlanan hedef sözcükler, deyimler ve atasözlerinin belirlenerek incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda 2023-2024 eğitim öğretim yılında kullanılan tüm Türkçe ders kitapları (19 adet) araştırmacılar tarafından ele alınmış, kaynaklar içerisinde öğretilmesi hedeflenen sözcükler, deyimler ve atasözleri belirlenmiştir. Bu işlemin ardından elde edilen verilerin, frekans analizi ile irdelenmesiyle aynı sınıf seviyesine yönelik hazırlanmış ders kitapları arasında hedef söz varlığının niteliği ve niceliği açısından bir tutarlılık olmadığı tespit edilmiştir. Bu sonuca ek olarak farklı sınıf seviyelerine yönelik hazırlanmış ders kitaplarındaki hedef sözcüklerin ise benzer olduğu ve öğrencinin hâlihazırda öğrenmiş olması beklenen sözcüklerin tekraren sözcük öğretimi etkinliklerine dâhil edildiği saptanmıştır. Ayrıca hedef sözcük sayısının sınıf seviyelerine paralel bir şekilde düzenli bir artış ya da azalış göstermediği, kullanım sıklığı oldukça düşük ve günlük hayatta yeri olmayan sözcüklerin hedef sözcük olarak sunulduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda Türkçe ders kitaplarındaki hedef sözcüklerin seçiminde, tutarlılığında, aşamalılığında, sayısında, tekrar durumunda ve niteliğinde belirli sorunlar olduğu sonucuna ulaşılmış; bu sorunların çözümü içinse sınıf seviyelerine göre hedef sözcük listelerinin oluşturulması, öğretilecek sözcüklerin ve sözcük sayılarının standart hâline getirilmesi, ders kitabı yazarları arasında eş güdümün ve etkileşimin sağlanarak ders kitaplarındaki aşamalılığın ve tutarlılığın sağlanması, Türkçe öğretim programına hedef söz varlığına yönelik bir kılavuz eklenmesi önerilmiştir.
Keywords : sözcük öğretimi, Türkçe ders kitapları, söz varlığı, hedef sözcük, deyimler ve atasözleri

ORIGINAL ARTICLE URL