Ders Kitaplarının Biçimsel Özelliklerinin ve Yazma Standartlarının Tarihsel İncelemesi: Lise Fizik Ders Kitapları Örnekleri

Authors : Arzu Arslan Buyruk

Pages : 1569-1612

Doi:10.37669/milliegitim.1535904

View : 89 | Download : 116

Publication Date : 2025-08-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada 1929-2018 yılları arasında on lise fizik ders kitabının genel ve biçimsel özelliklerinin nasıl değiştiği ve bu değişimlerin muhtemel sebepleri incelenmiştir. Doküman incelemesinin kullanıldığı bu çalışmada kitapların yazarı, sayfa sayısı, basım evi, ücretli olup olmaması genel özellikleri yanında kitapların boyutu, sayfa kalitesi, renklendirme, ek bilgilendirici öğe kullanımı, giriş bölümü, bölüm ve formüllerin numaralandırılması gibi biçimsel özellikleri incelenmiştir. Kitap incelemelerinin genel ve biçimsel özellikleri yazıldığı dönemin teknolojik, ekonomik, politik durumu hakkında bilgiler sunmuştur. Kitapların yazılmasında standartların, yönergelerin ve ders kitabı yazma yönetmeliklerinin detaylı olmaya başladığı görülmüştür. 1929, 1934, 1938 yılı kitapları devlet eliyle basılıp belirli bir ücretle satılırken, 1955, 1972, 1992, 1998 kitapları özel yayınevleri ve yazarlara bırakılmıştır ve ücretlidir. İncelenen 2010, 2017 ve 2018 devlet eliyle en son ücretsiz basılmıştır. Yazarlar yanında kitapta emeği geçen farklı uzmanlara da yer verilmiştir. İncelemelerin sonunda ders kitaplarının kâğıt ve basım kalitesinin zamanla arttığı, incelenen son kitap 2018 ders kitabına ise dijitale uyumlu öğelerin eklendiği görülmüştür. Bunun yanında kitabın yazıldığı dönemin eğitim-öğretim yaklaşımı kitaptaki başlıklar ve ek bilgi öğelerine yansımıştır. Ders kitaplarının eğitim tarihi alanında önemli veriler sağlayan bilgi kaynakları olduğu sonucuna varılmıştır.
Keywords : fizik eğitimi, ders kitaplarının tarihi, biçimsel özellikler, ders kitapları yönergeleri ve standartları

ORIGINAL ARTICLE URL