Çocuk Kitaplarında Ölüm Temasının İşlenişi: Bir Ölüm Eğitimi Materyali Olarak Arnold Lobel’in “Fil Amca” Kitabı Örneği

Authors : M. Fatih Turanalp

Pages : 2367-2400

Doi:10.37669/milliegitim.1578461

View : 409 | Download : 516

Publication Date : 2025-11-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Anlatması zor konuları çocukların dünyasına pedagojik bir zeminde ulaştırabilmeyi sağlayan bir edebiyat yaklaşımı olan sorun odaklı edebiyat alanı içerisinde ölüm teması, çocuk kitaplarında yaygın olarak ele alınan konuların başında gelmektedir. Türkiye’de yayımlanmış çocuk kitaplarında ölüm temasının işlenişini konu alan bu araştırma kapsamında ele alınan 52 kitaptan 9’unun ilk gençlik, 5’inin son çocukluk, 38’inin de erken çocukluk dönemine ait olduğu belirlenmiştir. Araştırma kapsamındaki kitaplardan 42’si orijinal dillerinden Türkçeye çevrilmiş, 10’u da Türkçe yazılmış eserlerdir. Kitaplar incelendiğinde ölümü anlatmada baskın olarak tercih edilen yöntemin duyuşsal bir zeminde hikâye etme merkezli anlatımlar olduğu görülmektedir. Bilişsel anlatılarda ise hikâyenin değil bilginin ön planda olduğu ve ansiklopedik anlatımların tercih edildiği anlaşılmaktadır. Erken çocukluk dönemine yönelik hazırlanmış kitaplar içerisinde konuyu ele alış biçimi açısından diğer tüm eserlerden ayrılan, yazar Arnold Lobel’e ait “Fil Amca” kitabı, kullandığı eğitsel yaklaşımlar ve çocuk edebiyatı ilkelerine uygunluk yönüyle dikkat çekmektedir. Ölüm olgusunu belirtmeden, dolaylı olarak, “sağaltıcı” bir yaklaşımla, duyuşsal bir zeminde ve hikâye merkezli olarak ele alan kitabın, kullandığı eğitsel ve araçsal yöntemlerle ve edebiyatın duyumsatıcı ve sezinletici gücüyle terapötik ve etkili bir ölüm eğitimi yaklaşımı içerdiği sonucuna ulaşılmıştır.
Keywords : çocuk edebiyatı, sorun odaklı çocuk kitapları, ölüm, ölüm eğitimi, bibliyoterapi

ORIGINAL ARTICLE URL