Kuzey Doğu Anadolu Halk Şiirinde Doğu Cephesi Komutanları

Authors : Naile Asker

Pages : 31-47

Doi:10.55774/mikad.1804611

View : 108 | Download : 160

Publication Date : 2025-12-12

Article Type : Research Paper

Abstract :1914 yılında I. Dünya Savaşının başlamasıyla Osmanlı-Rus çatışmaları yeniden alevlendi. 93 Harbi’nin Osmanlı Devletinin yenilgisiyle bitmesi sonucunda Doğu Anadolu bölgesi işgal altındaydı. Bu dönemden başlayarak bölgede Ermeni çetelerinin yaptığı vahşet ve soygunlar dayanılmaz hâle gelmişti. Böyle bir durumda Doğu Cephesinin açılması kaçınılmazdı. Doğu Cephesinde Türk ordusu Ermeni ordusunu bozguna uğratarak 40 yıllık esaretten sonra Kars, Ardahan ve Artvin’i yeniden Türk topraklarına kattı. Bu zaferden sonra Gümrü ve Kars Antlaşmaları, imzalandı. Savaş sırasında ve savaştan sonra Doğu cephesi komutanları hakkında birçok folklor ürünü, ağıtlar, türküler yayılmaya başladı. Savaş sırasında yaşanan göçler, vatan özlemi, ölümler ve ayrılıklar da ağıtlarda, türkülerde kendisine yer buldu. Bundan başka, sözlü edebiyatın gerçek ustaları olan âşıkların dilinden söylenmiş kahraman Türk askeri hakkında, savaş ve millet konularındaki türküler de bölge halk kültürü içerisinde çok önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışmada komutanları ile Doğu Cephesi hakkında bölge halkının ürettiği ağıt, şiir ve türkülerden bahsedilecek, âşıkların bu konulara hasrettikleri eserler tarihi olayların akabinde analiz edilecektir.
Keywords : I. Dünya Savaşı, Komutan, Savaş, Âşık, Destan, Türkü.

ORIGINAL ARTICLE URL