Yıldız Sarayı’nda Pencere Panjurları: Osmanlı Sarayında Bir Mimari Detayın Analizi

Bu çalışma, Yıldız Sarayı’nda yer alan pencere kepenklerini inceleyerek Osmanlı saray mimarisinde işlevsel ve estetik bir detay olarak kepenklerin kullanımını değerlendirmektedir. Makale, Büyük Mabeyn Köşkü, Çit Kasrı, Yaveran ve Bendegân Dairesi, Küçük Mabeyn Köşkü ile Harem Daireleri’ni kapsamaktadır. İncelenen kepenkler, ahşap malzemeden üretilmiş olup, sabit ve hareketli lamellerle farklı mekanik çözümler sunmaktadır. Kepenk sistemleri, pencerelerin biçimine, büyüklüğüne ve bulundukları mekâna göre çeşitlilik göstermektedir; bazı kepenkler tamamen sabit, bazıları ise hareketli lameller aracılığıyla güneş ışığını kontrol etme, iç mekân mahremiyetini sağlama ve estetik görünümü destekleme işlevine sahiptir. Ayrıca kepenklerde menteşe, kanca ve metal destekleme elemanları gibi mekanik detaylar, yapının hem estetik hem de işlevsel bütünlüğünü desteklemektedir. Küçük Mabeyn Köşkü kış bahçesinde beyaz panjurlar kullanılarak iç mekânda ferah ve aydınlık bir atmosfer yaratılmıştır. Bu inceleme, Yıldız Sarayı’ndaki pencere kepenklerinin tarihsel, teknik ve estetik değerini ortaya koymakta, Osmanlı saray mimarisindeki özgün cephe detaylarının korunması ve restorasyon çalışmalarının önemini vurgulamaktadır.