XVIII. YÜZYILDA BİR SADRAZAM KIZI AYŞE HATUN VE MUHALLEFATI

Authors : Serkan Sarı

Pages : 999-1018

Doi:10.12981/mahder.1606683

View : 51 | Download : 29

Publication Date : 2025-06-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı geleneksel toplum yapısı içerisinde kadınların aldığı rol her zaman ilgi konusu olmuştur. İslam kültürü ve geleneksel Türk kültürü içerisinde şekillenen Osmanlı toplumunda kadınlar sosyal yaşamın birçok noktasında kendine özgü bir yer bulmuştur. Osmanlı kentlerinin sosyal dokusunun şekillenmesinde etkili rolleri olan kadınlar eğitim, aile, mülkiyet ve ticaret gibi alanlarda da bireysel katkı ve başarılar üretmişlerdir. Çalışmaya konu olan Ayşe Hatun dönemin önemli Sadrazamlarından birinin kızı ve sonradan da bir sadrazamın hanımıdır. Babasının ve eşinin çalkantılı siyasi kariyerleri içerisinde birçok problemin üstesinden gelmek durumunda kalmıştır. Ayşe Hatun döneminin sosyal yapısı içerisinde elit kabul edilebilecek bir sosyal gruba dâhil bir tarihi aktördür. Çalışma XVIII. yüzyılda payitahtta yaşayan elit gruplara dâhil kadınların yaşam tarzı ve standartları ile ilgili ipuçları vermektedir. Bilhassa babasının kurmuş olduğu vakıflarla ilgili faaliyetleri dikkat çekmektedir. Ayşe Hatun uzunca bir süre bahsedilen vakıflarla ilgilenmiştir. Çalışmada Ayşe Hatun’la ilgili olarak arşiv kaynaklarına yansıyan bilgiler tahlil edilmiştir. Ayşe Hatun’un yaşam tarzı ile ilgili olarak ortaya konulan bilgilerin temel kaynaklarından biri de muhallefat kayıtlarıdır. İlgili kayıtlarda Ayşe Hatun’dan kalan eşyalar ve bu eşyaların tahmini değerleri yer almaktadır. Belgede geçen veriler değerlendirilerek hem dönemin anlayışları, zevkleri ve usulleri hakkında bilgilere erişilmiş hem de Ayşe Hatun’un gündelik hayatına dair bazı bilgilere yer verilmiştir.
Keywords : Ayşe Hatun, Sadrazam, Muhallefat Defteri, Mücevherat, Vakıf

ORIGINAL ARTICLE URL