TOPKAPI SARAYI MÜZESİ KÜTÜPHANESİ III. AHMED KİTAPLIĞINA AİT “SİTTE-İ ATTAR” ADLI YAZMA ESERİN CİLT TEZYİNATI

Authors : Şener Küçüktepe

Pages : 1772-1787

Doi:10.12981/mahder.1584932

View : 72 | Download : 91

Publication Date : 2025-09-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi sanat değeri çok yüksek yazma koleksiyonuna sahip bir ihtisas kütüphanesidir. III. Ahmed Kitaplığı da bu koleksiyonun bir parçasıdır. Kitabın yapraklarını dağılmaktan koruyan bir yapı olan cilt, genellikle mukavva üzerine kaplanan deri ile oluşturulmuştur. Kitabın kabı kullanılan malzemeye göre sınıflandırılır ve süsleme tekniklerine göre incelenirler. III. Ahmed Kitaplığında yer alan A.3059 envanter numarası ile kayıtlı bulunan “Sitte-i Attar” isimli eserin cildi, cilt sanatında az rastlanan tezyinata sahiptir. Bu araştırmada, “Sitte-i Attar” isimli eserin cildinin, cilt malzemesi, kullanılan renkler, yapım teknikleri, bezeme özellikleri bakımından betimsel araştırma yöntemi kullanılarak incelenmesi ve tanıtılması amaçlanmıştır. Cilt sanatında önemli bir yer edinen bezemelerin incelenmesi, yapılan çalışmalardaki eksiklikleri gidermek, dönem özelliklerini belgelemek açısından oldukça önemlidir. “Sitte-i Attar” isimli eserin cildinin alt-üst dış kap tezyinatı birbirinden farklı, soğuk baskı tekniğinde yapılmış tam zeminli soğuk cilttir. Üst kap ve miklep farklı türden figürlerin tasviri ile oluşturulurken, alt kap çoğunlukta rumi motifi ile oluşturulmuştur. Müşebbek şemse olan üst-alt kapların iç tezyinatı da birbirinden farklıdır. Üst kabın içi ve miklep içi tezyinatta da farklı türden figürler yer alırken alt kapta rumi motifler görülür. Bütün bu özellikleriyle bu araştırma kapsamında incelenen cilt 15. yüzyıl özellikleri taşımaktadır.
Keywords : Topkapı Sarayı, III. Ahmed, Cilt, Sanat, Tezyinat

ORIGINAL ARTICLE URL