ANADOLU SAHASI MASALLARINDA DOĞAL (TABİİ) KEHANET

Authors : Rahime Deveci

Pages : 1312-1336

Doi:10.12981/mahder.1602123

View : 101 | Download : 143

Publication Date : 2025-09-28

Article Type : Research Paper

Abstract :Yüzyıllar boyunca kuşaktan kuşağa aktarılarak günümüze gelmiş sözlü gelenek ürünü ve anlatma esaslı türlerden biri olan masallar, bünyelerinde ait oldukları ve/ veya anlatıldıkları milletlerin, gelenek, inanç, dünya görüşü gibi kültürel kodlarına ilişkin bilgiler barındırırlar. İnanç, dünya görüşü olarak masalların taşıyıcı olduğu bir unsur da sınırlı yetenek ve doğaya sahip insanın duyusu, aklı, bilgisi ve tecrübesi ile ulaşamayacağı bilgiyi edinme yolları ve teknikleri şeklinde ifade edilen kehanettir. Bu çalışmada Anadolu sahası masallarında; bir bilgiyi, bir durumu, gizli niyet ve kişilik özelliklerini, geçmişte, şimdide cereyan eden ve gelecekte meydana gelecek bir olayın bilgisini olağanüstü yollarda elde etme yolu olarak tanımlanan ve doğal (tabii) ve suni olmak üzere iki temel türe ayrılan kehanetin doğal (tabii) olanları incelenmiştir. Çalışmanın amacı masallarda yer alan doğal kehanetleri tespit ve tasnif etmektir. Bununla birlikte kehanetlerin masal kurgusundaki işlevini ortaya koymak çalışmanın bir diğer amacıdır. Doğrudan doğruya halk ağzından derlenerek yazıya geçirilen masallar çalışmanın kaynaklarını oluşturmuştur. Doğrudan doğruya gizli bir bilgiyi ileten doğal kehanetlerin; olağanüstü kişiler, ölüler ve ölüm döşeğindeki insanlar, çocuklar, olağanüstü varlıklar tarafından ve rüya yoluyla verildiği tespit edilmiş ve masal kurgusunda önemli işlevler üstlendiği görülmüştür.
Keywords : Anadolu Masalları, Kehanet, Doğal Kehanet, İşlev

ORIGINAL ARTICLE URL