KENT FOLKLORUNDA EVCİL VE SOKAK HAYVANLARININ SEMBOLİK VE RİTÜELİSTİK ROLÜ: ÇANAKKALE ÖRNEĞİ

Authors : Samet Doykun

Pages : 1917-1939

Doi:10.12981/mahder.1734848

View : 204 | Download : 204

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, halk bilimi disiplini çerçevesinde, evcil ve sokak hayvanlarının kent folklorundaki sembolik, ritüelistik ve toplumsal rollerini Çanakkale örneği üzerinden çok katmanlı bir yaklaşımla incelemektedir. Derleme yöntemiyle yürütülen araştırmada, 23 kaynak kişiyle yapılan nitel görüşmeler sonucunda elde edilen veriler, tarihsel, kültürel ve sosyolojik bağlamlarda değerlendirilmiştir. Hayvanların evcilleştirilme sürecinden başlayarak kent yaşamında kazandıkları metafizik roller, bekçilik işlevleri, sosyal aidiyet üretimleri ve toplumsal sembolizmleri, tarihsel süreklilik ve dönüşüm ekseninde analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, kedi ve köpek gibi hayvanların sadece biyolojik varlıklar olarak değil; kentli bireylerin yalnızlık, şefkat ve aidiyet gibi temel duygusal ihtiyaçlarını karşılayan kültürel özneler olarak da işlev gördüğünü ortaya koymuştur. Çalışmada, hayvanlara yüklenen anlamların bireylerin yaşam pratikleri, inanç sistemleri ve toplumsal değer yargıları ile nasıl şekillendiği gösterilmiş; hayvanların ücret karşılığı sahiplenilmesi, statü göstergesi hâline getirilmesi ve metalaştırılması süreçleri etik açıdan eleştirel bir bakışla değerlendirilmiştir. Çanakkale Morpati Derneği gibi yerel hayvan koruma örgütleri üzerinden gönüllülük temelli sivil toplum yapıları da incelenmiş; hayvan refahı üzerinden kent kimliği, kolektif vicdan ve toplumsal dayanışma kültürüyle kurulan ilişkiler açığa çıkarılmıştır. Bu bağlamda çalışma, çağdaş halk bilimi içinde kent folkloru, hayvan hakları ve kültürel sürdürülebilirlik kesişiminde özgün bir katkı sunmaktadır.
Keywords : Kent Folkloru, Sokak Hayvanları, Evcil Hayvanlar, Ritüel, Çanakkale

ORIGINAL ARTICLE URL