EPİSTEMİK BELİRSİZLİKTEN AHLAKİ YÜKÜMLÜLÜĞE: İHTİYAT İLKESİ VE İNANMA İRADESİ ARGÜMANI

Authors : Gülşen Yaylı

Pages : 260-284

View : 22 | Download : 16

Publication Date : 2025-06-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Makalede, çevresel krizlerin bilimsel belirsizlik durumunda nasıl ele alınması gerektiği, William James’in “inanma iradesi” argümanı ile çevre hukukunun temel ilkelerinden biri olan “ihtiyat ilkesi” ve farklı teolojik yaklaşımlar bağlamında değerlendirilmiştir. James, bilgi kesinliğinin sağlanamadığı ancak karar vermenin zorunlu olduğu durumlarda bireyin inanç önermelerine dayanarak eylemde bulunmasını meşru ve ahlaki bir tutum olarak değerlendirir. Bu yaklaşım, çevresel karar alma süreçlerinde bilimsel öngörü eksikliğinin eylemsizliğe dönüşmesini eleştirerek, etik sorumluluğun gerekliliğine işaret eder. 1970’li yıllarda Almanya’da “Vorsorgeprinzip” olarak ortaya çıkan ve daha sonra Rio Bildirgesi ile uluslararası çevre hukukuna giren ihtiyat ilkesi, çevresel risklere karşı önleyici tedbirler almayı esas alır. Ayrıca Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam gibi teist teolojilerde doğaya karşı sorumluluk, insanın Tanrı ile ilişkisi bağlamında ele alınmaktadır. Tanrı’nın yaratma gücünün ve sıfatlarının somut yansıması olduğundan doğa ve insanın içine doğduğu çevresi kutsal bir emanet olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışma, söz konusu farklı paradigmalar arasındaki felsefi ilişkiyi temellendirmeyi hedeflemektedir.
Keywords : İnanma İradesi, İhtiyat İlkesi, Bilimsel Belirsizlik, Çevre Etiği, Teolojik Yaklaşımlar

ORIGINAL ARTICLE URL