“Bir Kadın Düşmanı” ve “Kara Kitap” Adlı Eserlerde Güzel Çirkin Çelişkisi ve Ötekileştirme Sorunu

Authors : Eşqane Babayeva

Pages : 117-132

View : 113 | Download : 37

Publication Date : 2025-01-31

Article Type : Research Paper

Abstract :“Bir Kadın Düşmanı ve Kara Kitap adlı eserlerde güzel çirkin çelişkisi ve ötekileştirme sorunu” isimli makalede kıyaslamalı olarak incelemeye alınan Reşat Nuri Güntekin\\\'in “Çirkinin Romanı”/“Bir Kadın Düşmanı” (1927) ve Suat Derviş Baraner`in “Kara Kitap”ında (1921) insan ruhunun derinlikleri, bilinçaltı travmalar, yaşam mücadelesi, önyargılı toplum muamelesinin ötekileştirdiği kişinin bireysel sorunları kendine özgü şekilde konu edinmiştir. Her iki eserde güzellik-çirkinlik, iyilik-kötülük, merhamet-zalimlik çelişkisi yer almış, “kaçış”, “kurtuluş” motifi üzerinde durulmuştur. Şunu belirtelim ki, eserde ele alınan güzellk-çirkinlik ikilemi sadece bir estetik kategori değildir. İnsan ruhunun gizemlerini, daha derin anlamları içererek, bakış açısı ve iç güzellik açısından farklılık gösterir. Her iki eserin kahramanı güzel kalbe sahip olsalar da, dış görüntüsünden dolayı ötekileştirilen kişilerdir. Bu sorunlardan dolayı kendine ve topluma yabancılaşarak ötekileştirilen, dışlanan insanların içlerinde taşıdıkları büyük acı, eserin derinliklerinde insanoğlunun ruhsal yapısına dokunaklı bir şekilde yansıtılmıştır. Görüldüğü üzere, her iki eserin kahramanı masum suçluluk duygusunu yaşamakta, dış görüntüsünün çir-kinliğine göre utanç duymaktalar. Lirik-psikolojik nitelik taşıyan bu eserlerde zahiren çirkin olan bir gencin çevresiyle gergin çatışması ele alınarak, güzellik-çirkinlik, merhamet-zalimlik, hayır ve şer arasında yaptığı mücadele belirtilir. Birbirine karşıt olan bu mefhumlar konfliktyaradıcı komponent niteliği taşır. Her iki eserde de önemli bir sorun ele alınmış; başkahramanların ruhsal ve psikolojik durumları analiz edilerek, güzellik ve çirkinlik çelişkisi üzerinde durulmuştur. Homongolos lakabı ile bilinen Ziya (Bir Kadın Düşmanı) ve Kambur Hasan (Kara Kitap) dış görünüşlerinden dolayı benzer feci kaderi yaşarlar. Adı geçen eserler bu makalede ilk kez kıyaslamalı olarak incelemeye alınmıştır. Çevre, sos-yal hayat, toplum gibi etkenler üzerinde durularak sosyal dışlanma, ötekileştirme gibi sorunlar bu çelişki bağlamında araştırılmıştır. İncelemede kıyaslamalı araştırma metodu kullanılmıştır.
Keywords : Türk edebiyatı, psikolojik roman, ikilem, ötekileşme, ruhsal güzellik

ORIGINAL ARTICLE URL