Kâmûs-ı Türkî’deki Hayvan Adları Üzerine Bir Değerlendirme (A-K)

Authors : Nilüfer Yıldırım, Dilek Işık

Pages : 7-35

Doi:10.31126/akrajournal.1718488

View : 119 | Download : 114

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Sözlükler, bir dilin söz dağarcığını sistemli bir biçimde derleyen ve anlamlandıran temel başvuru kaynaklarıdır. Bir dilin söz varlığına ait unsurları içine alan sözlükler dilin zenginliğini gösteren, dil verilerinin kuşaktan kuşağa aktarılmasını sağlayan somut eserlerdir. Bu bakımdan sözlükler dil ve edebiyat araştırmalarında temel kaynak olarak öne çıkmaktadır. Şemseddin Sami’nin Kâmûs-ı Türkî adlı eseri, Osmanlı Türkçesinden günümüz Türkçesine geçiş sürecini anlamada bir mihenk taşıdır. Makalede Şemseddin Sami tarafından kaleme alınan Kâmûs-ı Türkî’nin A-K harfleri arasındaki madde başlarında yer alan hayvan adları; anlamları, sözlükteki kökenleri ve tanımlanma şekilleri bakımından incelenmiştir. İncelemede hayvan adlarının sayısı tespit edilmiş, tespit edilen hayvan adları türlerine göre sınıflandırılmıştır. Türlerine göre yapılan sınıflandırmadaki hayvan adları, adlandırılmalarına göre değerlendirilmiş ve adlandırmaların hangi ölçütlere göre yapıldığı hakkında çıkarımlarda bulunulmuştur. Böylece Türkçenin önemli sözlüklerinden olan ve söz varlığına dayalı çalışmalarda önemli bir kaynak teşkil eden Kâmûs-ı Türkî’de geçen hayvan adlarının özellikleri ve tanımlama ölçütleri ortaya çıkarılmıştır. Elde edilen sayısal sonuçlar tablo ve grafikler üzerinde gösterilmiştir.
Keywords : Kâmûs-ı Türkî, Sözlük Bilimi, Hayvan Adları, Adlandırma, Şemseddin Sami

ORIGINAL ARTICLE URL