Derneklerde İç Denetim ve Mevzuat Uygunluğu: Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik Perspektifinden Bir İnceleme

Authors : Necdet Saglam

Pages : 1-22

Doi:10.25095/mufad.1681695

View : 60 | Download : 51

Publication Date : 2025-10-15

Article Type : Review Paper

Abstract :Sivil toplum kuruluşlarının etkinliği, yalnızca faaliyetlerinin kapsamı ile değil; aynı zamanda mali şeffaflık, hesap verebilirlik ve yasalara uyumla da ölçülmektedir. Ancak Türkiye’de birçok dernek, iç denetim süreçlerini ya biçimsel düzeyde yürütmekte ya da uygulamada çeşitli yapısal sorunlarla karşılaşmaktadır. Bu durum, kamu güvenini zedeleyebilmekte ve derneklerin sürdürülebilirliğini riske atmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de faaliyet gösteren derneklerde iç denetim süreçlerini mevzuata uygunluk ve şeffaflık ilkeleri çerçevesinde analiz ederek, mevcut yapının güçlü ve zayıf yönlerini ortaya koymaktır. Araştırma kapsamında, Türk Medeni Kanunu, Dernekler Kanunu, Dernekler Yönetmeliği ve İçişleri Bakanlığı verileri esas alınarak doküman incelemesi ve nitel içerik analizi yöntemleri kullanılmıştır. Analiz edilen 2023-2024 verileri ışığında, derneklerin %89’unun herhangi bir işleme tabi tutulmadığı; ancak genel kurul toplantılarının tüzüğe aykırı yürütülmesi ve defterlerin usule uygun tutulmaması gibi belirli ihlallerin yüksek oranlarda tekrarlandığı tespit edilmiştir. Bu bulgular, iç denetim raporlarının sıklıkla yüzeysel hazırlandığını ve denetim süreçlerinin etkinliğinde önemli açıklar bulunduğunu göstermektedir. Çalışma, iç denetimin yalnızca yasal bir zorunluluk olarak değil, aynı zamanda şeffaflık, kamu güveni ve kurumsal gelişim açısından stratejik bir araç olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunmakta ve bu alanda daha işlevsel, veri odaklı ve hesap verebilirlik temelli yaklaşımların geliştirilmesini önermektedir.
Keywords : İç denetim, şeffaflık, sivil toplum kuruluşları, mevzuata uygunluk, dernekler, hesap verebilirlik

ORIGINAL ARTICLE URL