AR-GE GİDERLERİ İLE KÂRLILIK VE BÜYÜME ARASINDA NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: BIST ÜZERİNE BİR İNCELEME

Bu çalışmada işletmelerin Ar-Ge giderleri ile kârlılık ve büyüme performansları arasındaki iki yönlü ilişkiler ve karşılıklı etkiler incelenmiştir. Bu amaçla, hisse senetleri Borsa İstanbul’da işlem gören, 2005-2019 yılları arasında aralıksız Ar-Ge giderleri bulunan işletmelerin muhasebe temelli panel verileri kullanılmıştır. Panel vektör otoregresif insert ignore into journalissuearticles values(PVAR); modeller ile Dumitrescu ve Hurlin Heterojen Nedensellik Testi gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda, Ar-Ge yoğunluğundan aktiflerde büyümeye doğru bir Granger nedensellik ilişkisi bulunduğu ve işletme bazlı incelemede beklentiye yakın şekilde çoğunlukla pozitif ilişkinin öne çıktığı görülmüştür. Buna ilaveten, Ar-Ge yoğunluğundan aktif kârlılık oranına doğru Granger nedensellik ilişkisi bulunduğu, ancak işletme bazlı incelemeye göre beklentinin aksine ağırlıklı olarak negatif ilişkinin öne çıktığı tespit edilmiştir. Ayrıca Ar-Ge yoğunluğundan özsermaye kârlılık oranına doğru, satışların kârlılık oranına doğru ve özsermayede büyümeye doğru Granger nedensellik ilişkisi bulunmuştur. Diğer yandan, özsermayede büyümeden ve satışların kârlılık oranından Ar-Ge yoğunluğuna doğru Granger nedensellik ilişkisinin bulunduğu tespit edilmiştir.