Nöropazarlamanın Tüketici Karar Süreçlerine Etkisi: Kavramsal Literatür İncelemesi

Authors : Pınar Coşkun

Pages : 39-59

Doi:10.61337/tusbd.1744715

View : 97 | Download : 134

Publication Date : 2026-01-02

Article Type : Review Paper

Abstract :Nöropazarlama, tüketici davranışını öz-bildirimlere dayalı geleneksel yöntemlerin ötesinde anlamak amacıyla nörobilimsel ve psikofizyolojik tekniklerin pazarlama araştırmalarına entegre edildiği disiplinlerarası bir yaklaşımdır. Ürün, marka ve reklam gibi pazarlama uyaranlarına verilen büyük ölçüde bilinçdışı tepkileri ölçerek; dikkat, duygusal uyarılma, bellek, motivasyon ve satın alma kararı gibi süreçlerin bilişsel ve duygusal bileşenlerini görünür kılmayı hedefler. Bu çalışma, sistematik derleme iddiası taşımayan kavramsal bir literatür incelemesi çerçevesinde, nöropazarlama alanındaki temel ve güncel araştırmaları sentezlemekte; fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI), elektroensefalografi (EEG), pozitron emisyon tomografisi (PET) ve manyetoensefalografi (MEG) gibi nörogörüntüleme araçlarının yanı sıra göz izleme, galvanik deri tepkisi ve yüz ifadelerinin kodlanması gibi tamamlayıcı teknikleri işlevleri ve sınırlılıklarıyla birlikte değerlendirmektedir. İnceleme, nöropazarlamanın tüketici karar süreçlerine ilişkin daha nesnel göstergeler sunarak pazarlama iletişimi ve yönetim uygulamalarına (örn. mesaj tasarımı, markalama, fiyatlandırma ve müşteri deneyimi) katkı sağlayabileceğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte maliyet, standardizasyon eksikliği ve laboratuvar ortamının dış geçerliliği sınırlaması gibi metodolojik sorunlar ile mahremiyet, aydınlatılmış onam, şeffaflık ve bilişsel özerkliğin korunması gibi etik riskler vurgulanmaktadır. Sonuç olarak çalışma, nöropazarlamanın fırsatlarını ve sınırlarını bütüncül biçimde çerçeveleyerek gelecek araştırmalar için bir yön haritası sunmaktadır.
Keywords : Nöropazarlama, Tüketici Davranışı, Nörogörüntüleme Araçları, EEG

ORIGINAL ARTICLE URL