ÖZEL EĞİTİM ALANINDA ÇALIŞAN PSİKOLOJİK DANIŞMANLARIN ÇALIŞMA DENEYİMLERİ VE KARŞILAŞTIKLARI SORUNLARIN İNCELENMESİ

Authors : Şemsi Çiçek, Hakan Sarıçam

Pages : 21-43

Doi:10.56677/mkuefder.1787676

View : 180 | Download : 174

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmanın amacı, psikolojik danışmanların özel eğitim alanındaki ücretli öğretmenlik deneyimleri ve karşılaştıkları sorunların incelenmesidir. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji (olgubilim) deseninde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, Sivas’ın merkez ilçesindeki özel eğitim okulları veya özel eğitim alt sınıflarında çalışmakta olan, araştırmaya gönüllü olarak katılan 11’i kadın, 4’ü erkek toplamda 15 psikolojik danışman oluşturmaktadır. Araştırmada toplanan veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla elde edilmiştir. Katılımcılarla gerçekleştirilen görüşmeler, katılımcıların açık rızaları doğrultusunda ses kaydına alınmış ve bu kayıtlar daha sonra dikkatlice deşifre edilerek analiz edilmiştir. Veriler içerik analizi ile çözümlenmiş, temalar ve kodlar oluşturulmuş ve katılımcılardan doğrudan alıntılarla sunulmuştur. Araştırmada; psikolojik danışmanların özel eğitim öğretmenliğini zor ve sabır, merhamet, fedakârlık gerektiren bir meslek olarak değerlendirmişlerdir. Psikolojik danışmanların öğrenciyle iletişime geçmede farklı yaklaşımlara sahip olduğu tespit edilmiştir. Psikolojik danışmanlar, ailelerin özel eğitim ve çocuklarının durumu ile bilgilerinin ve sürece katılımlarının az olduğunu düşünmektedir. Öğretim yaparken ise teori ve uygulama farklılığına vurgu yapılmış ve bir kursa ihtiyaç duyduklarını belirtmişlerdir. Kurumda destekleyiciliğin yanında ayrım yaşadığını düşünenlerin de olduğu ve kurum yapısında eksiklikler olduğu, mesleki olarak özel gereksinimli çocuklarla çalışmanın okul içinde ve dışında farklı zorluklara sebebiyet verdiği, birçoğunun deneyim kazanmak için ücretli öğretmenlik yaptığı, mesleki olarak tatminlerinin düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma bulguları, mevcut alan yazın ışığında eleştirel bir bakış açısıyla tartışılmış ve literatürdeki boşluklar ile uyumsuzluklar dikkate alınarak önerilerde bulunulmuştur.
Keywords : ücretli öğretmenlik, özel eğitim, psikolojik danışman, fenomenoloji.

ORIGINAL ARTICLE URL