Doğu Akdeniz Geçit Kuşağında tek yıllık bitkilerin yetiştirildiği toprakların verimlilik potansiyelleri

Authors : Cafer Hakan Yılmaz

Pages : 752-768

Doi:10.37908/mkutbd.1489635

View : 44 | Download : 120

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırma, Kahramanmaraş yöresinde tek yıllık bitkilerin yetiştirildiği toprakların verimlilik durumlarını belirlemek amacı ile yapılmış ve çiftçiler tarafından 0-30 cm derinlikten alınan 79 adet toprak örneği üzerinde yürütülmüştür. Toprak örneklerinde saturasyon, tekstür sınıfları, toprak reaksiyonu (pH), elektriksel iletkenlik (EC), kireç (CaCO3), toprak organik maddesi (TOM), alınabilir fosfor (P2O5) ve alınabilir potasyum (K2O) belirlenmiştir. Bu parametrelerin ortalamaları; saturasyon %69, pH 7.58, EC 0.70 dS m-1, CaCO3 %8.33, TOM %2.30, P2O5 7.75 kg da-1 ve K2O 69.51 kg da-1 bulunmuştur. Üzerinde çalışılan toprak örneklerinin analiz sonuçları, sınır değerleri ile karşılaştırılarak yöre topraklarının verimlilik durumları belirlenmeye çalışılmıştır. Sonuçlara göre; toprakların çoğunluğunun killi tın (CL) tekstürlü, hafif alkalin reaksiyonlu, tuzsuz, TOM bakımından orta sınıfta, CaCO3 düzeyi kireçli ve orta kireçli, P2O5 bakımından yetersiz ve K2O miktarı ise yüksek belirlenmiştir. Toprak özelliklerinin verimlilik üzerine etki dercesini ortaya koymak amacıyla temel bileşen analizi (PCA) yapılmıştır. Toprak verimliliği parametreleri için PCA’ya göre üç bileşen tanımlanmıştır. Bu üç bileşenin toplam varyansın %64.75’ini açıkladığı hesaplanmıştır. Bileşen 1’de EC, TOM ve CaCO3, Bileşen 2’de, saturasyon ve K2O ve Bileşen 3’de de pH ile P2O5 arasında ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlardan, EC, TOM ve kireç parametrelerinin bu çalışma için toprak verimliliği üzerinde en fazla etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir.
Keywords : Kahramanmaraş, Temel bileşen analizi, Toprak analizleri, Toprak parametreleri, Verim

ORIGINAL ARTICLE URL