Koyun yetiştiriciliğinde maliyet ve kârlılık analizi: Yozgat ili örneği

Bu çalışmanın amacı Yozgat ilinde koyun yetiştiriciliğinin maliyet ve karlılığının ortaya konulmasıdır. Çalışmada yüz yüze anket yöntemi ile 58 üretici ile görüşülmüştür. Koyun yetiştiriciliği faaliyetinde üretim maliyetlerinin hesaplanmasında tek ürün bütçe yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen veriler 2024 üretim dönemine aittir. Görüşülen işletmelerde işletmeler ortalamasında 22.61 büyükbaş hayvan birimine (BBHB) göre koyun varlığına sahiptir. Üretim masrafları işletme ortalamasında 16 903.22 TL/BBHB olarak hesaplanmıştır. Koyun yetiştiriciliğinde en önemli masraf unsurları sırası ile yem, aile işgücü ücret karşılığı, çoban ücreti ve veteriner-aşı masrafları olarak tespit edilmiştir. Üretim masrafları içerisinde değişen masrafların payı %74.70, sabit masrafların payı ise %25.30 belirlenmiştir. Bölgede işletmelerin koyun yetiştiriciliğinden elde ettikleri gayri safi üretim değeri 31 989.74 TL/BBHB, mutlak kar 15 086.52 TL/BBHB, brüt kar ise 19 363.24 TL/BBHB olarak hesaplanmıştır. İşletmelerin koyun yetiştiriciliğinden elde ettikleri nispi kar ise 1.89 olarak saptanmıştır. Küçük ölçekli aile işletmelerinin rekabet gücünü artırmak amacıyla girdi maliyetlerinin düşürülmesi, ortak üretim ve pazarlama modellerinin geliştirilmesi ve teknik destek hizmetlerinin yaygınlaştırılması büyük önem taşımaktadır. Dolayısıyla işletme ölçeğinin artırılmasına yönelik teşviklerin politika yapıcılar tarafında yerel ölçekte sağlanması hem Yozgat ili özelinde hem de bölgesel olarak pazarlama ve üretim konusunda yaşanan çözülmesine katkı sağlayabilir.