İnsanlarda ve pet hayvanlarında intestinal İnflamasyona yönelik klinik beslenme stratejileri: İyileştirebilen Gıda Takviyeleri

Authors : Kerem Ural, Hasan Erdoğan, Songül Erdoğan, Serdar Paşa, Tahsin Barış Değer, Ayşe İdil Kizilkanat, Cansu Balıkçı, Alper Sungur

Pages : 58-76

Doi:10.71255/maunsbd.1636093

View : 60 | Download : 145

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Review Paper

Abstract :Bağırsak iltihabı, tüm ulusal/uluslararası nomenklatürde bilindiği hali ile inflamatuvar bağırsak hastalığı (İbH), ‘beyin-bağırsak-deri ekseni’ kapsamında değer çeşitli kronik hastalıklara yol açar. İbH esas olarak kalın bağırsağı etkiler, ancak gastrointestinal sistemi bir bütün olarak da etkileyebilir. İnsanlarda da, pet hayvanlarında da benzer nomenklatür kullanılabilmeketdir. İnsanlarda başlıca semptomlar ağrı, ishal ve kilo kaybıdır; genellikle makro ve mikro besin kayıplarıyla ilişkilidir. Pet hayvanlarında kusma ve/veya ishal hastalık tanımlandırmasını ve histopatolojik lokasyonun değişimi ile doğru orantılı olduğundan klinik bulgu şiddeti, hastalık aktivitesine göre (endoskopi, ultrasonografi, sitoloji, skorlandırmalar ile biyopsi eşliğinde) değişebilmektedir. Klasik sağaltıma ilişkin olarak ya da baskılayıcı ilaç seçenekleri ile ne yazık ki, bir süre sonra vücutta direnç gelişmektet; bu nedenle, hastaların çoğu remisyonu sürdüremez ve remisyon vakaların %50\\\'sinden azında sağlanır. Pet hayvanlarında yıllardır süregelen immunosupresif sağaltım girşimlerinin yarar sağlamadığı gün gibi aşikardır. Diyet (inflamatuvar/anti-inflamatuvar, glisemik indeks, yüksek karbohidratla beslenme, glifosfat, gluten içeriği vb.) bağırsak iltihabının en önemli belirleyicilerindendir. Dengesiz bir diyet, hem insan hem de pet hayvanlarında bağırsak mikrobiyotasını etkileyebilir ve düzensiz bir bağışıklık tepkisiyle ilişkili olan disbiyozise yol açabilir. Akdeniz diyeti (insanlarda), ev tipi ketojenik diyet (kedi ve köpekler için Felin Dermatoloji Grubu tarafından olgu özelinde hazırlanmakta) anti-enflamatuar etkileri ve disbiyozisi önleme yeteneği ile tanınır. İbH yönetimini ve tedavisini iyileştirmek için, bağırsak mikrobiyal dengesini koruyan ve mukozal bariyeri güçlendirerek İbH semptomlarını azaltan, anti-enflamatuar etkiye sahip (probiyotikler, bütirat, laktoferrin, fosfatidilkolin, silimarin ve omega-3) takviyeler ya da trofik aminoasitler hastaların diyetlerine ilave edilmelidir. Besin takviyeleri, ilaç kullanımının yüksek maliyetlerini, yan etkilerini ve tekrarlayan nükslerini azaltmaya yardımcı olabilir.
Keywords : inflamatuar bağırsak hastalığı, diyet, besin takviyesi

ORIGINAL ARTICLE URL