Yaşlılık ve Siyaset: Kimin tarafından? Kimin için?

Authors : Gülşah Doğanay, Nezihe Başak Ergin

Pages : 339-375

View : 85 | Download : 42

Publication Date : 2025-06-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Türkiye’de yaşlı nüfus oranı bakımından üçüncü olan Giresun’da siyasi partilerin il teşkilatı ve yönetim kurullarında görev alan 65 yaş ve üstü bireylerin temsiliyet durumlarını değerlendirmeyi amaçlamıştır. Ayrıca, siyasi partilerin parti program ve politika metinleri incelenerek, yaşlı bireylerin bu metinlerdeki yer alış şekilleri de tartışılmıştır. Politikalar, yaşlı bireyleri hizmetler sunulan homojen, edilgen ve muhtaç bir grup olarak ele alabilmektedir. Araştırma, siyasi coğrafyadan yola çıkarak, yaşlı bireyleri karar alma mekanizmalarındaki siyasi aktörler olarak değerlendirmiştir. Bu bağlamda, siyasi temsiliyetin yaşlıların haklarına etkisi de tespit edilmiş ve tartışılmıştır. Giresun’daki siyasi partilerde görev alan yaşlı bireylerin temsiliyet durumları tablolar halinde sunulmuş ve yorumlanmıştır. Nitel bir araştırma olarak yürütülen bu çalışmada, siyasi partilerin tüzükleri ve programları gibi dökümanlar içerik analizi ile incelenmiştir. Çalışmaya, siyasi temsiliyetin önemli bir unsuru olan muhtarlar da dâhil edilmiştir. Bununla birlikte, yerel yönetimde aktif görevi bulunan yaşlı bireylerin temsiliyeti de sunulmuştur. Bulgular değerlendirildiğinde, 28 mahalle muhtarından sadece üçünün 65 yaş ve üstü olduğu görülmüştür. 31 Belediye Meclis üyesinden ise sadece bir erkek üyenin 65 yaş ve üstü olduğu belirlenmiştir. Giresun’daki siyasi partilerde aktif görev dağılımı değerlendirildiğinde ise, yaşlı yetişkin temsiliyetinin yetersiz olduğu anlaşılmıştır. Özellikle de yaşlı yetişkin kadın temsiliyetinin yetersizliği dikkat çekicidir. Elde edilen verilere göre, Giresun’da, yaşlı bireylerin temsiliyetinin Belediye Meclisi ve siyasi partilerin yetkili organlarında aldıkları görevler açısından yeterli olmadığı görülmüştür. Siyasete katılımın kadınlar için cam tavanlar ve kesişimsellikle de açıklanabilecek şekilde katı ve keskin bir ayrımcılıkla belirlendiği söylenebilir. Yine yaşçılıkla ilişkili olarak, siyasette yaşlılar açık ya da örtülü olarak görünmez kılınmaktadır. Sonuç olarak, yaşlı bireyler siyasi metinlerde muhtaç ve tektipleştirilmiş bir kategori olarak tanımlanmaktadır. Tüm bu bulgulara dayanarak, yaşlı bireylerin, tanımlanan diğer ‘dezavantajlı gruplar’ gibi siyaset alanında da yeterince aktif katılımlarının olmadığı anlaşılmaktadır. Nitekim bulgular aktif siyaset alanının daha çok seçkinci, eril ve orta-üst sınıfa ait bir alan olduğunu göstermektedir.
Keywords : siyaset, katılım/temsiliyet, yaşlı birey, siyasi coğrafya, yaşlılar için/yaşlılar hakkında yerel/ulusal politikalar

ORIGINAL ARTICLE URL