Türkiye’de Çocuklarda Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme (EMDR) Kapsamında Yapılan Çalışmaların İncelenmesi

Authors : Esra Teke, Selahattin Avşaroğlu

Pages : 211-230

View : 42 | Download : 25

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Çocukluk döneminde yaşanan olumsuz deneyimler, çocukların ileriki yaşamlarında ciddi psikolojik sorunların temelini oluşturabilir. Bu bağlamda, hızlı ve etkili müdahale, ruh sağlığı için hayati önem taşır ve EMDR terapisi bu süreçte umut verici sonuçlar sunmaktadır. Dolayısıyla bu araştırmanın amacı, Türkiye’de çocuklarda EMDR kapsamında gerçekleştirilmiş olan çalışmaları sistematik bir şekilde incelemektir. Araştırmada çocuklarda EMDR kapsamında yayımlanmış olan lisansüstü tez ve araştırma makaleleri kapsamlı ve yapılandırılmış bir şekilde taranmıştır. Bu kapsamda çeşitli dahil edilme ve hariç̧ tutulma kriterleri göz önünde bulundurularak çalışmaların bulguları sentezlenmiştir. Araştırma sistematik derleme çalışmasıdır ve içerik analizi yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu belirlemek amacıyla Ağustos 2024 – Eylül 2024 tarihleri arasında YÖKTEZ ve TR Dizin veri tabanlarında göz hareketleri ile duyarsızlaştırma ve yeniden işleme ile EMDR anahtar kelimeleri kullanılarak yapılan taramalarda 24 lisansüstü teze ve 48 araştırma makalesine ulaşılmıştır. Bunlar arasında dahil edilme kriterleri göz önünde bulundurularak 6 lisansüstü tez ve 7 araştırma makalesi olmak üzere 13 çalışma araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuştur. Çalışma grubu içerisinde yer alan tez ve makalelerin incelenmesinde araştırmacılar tarafından hazırlanan “Araştırma Değerlendirme Formu” kullanılmıştır. Çalışmalar, yayımlanma yıllarına, araştırma yöntemlerine, katılımcıların yaş ortalamalarına, çalışma gruplarının genişliğine, kullanılan degişkenlere ve ek olarak lisansüstü tezler, türlerine ve bilim dallarına göre incelenmiştir. Araştırmaların incelen bu degişkenler açısından genel olarak çeşitlilik gösterdiği görülmüştür. Araştırmanın sonuçları, alanyazın ışığında tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.
Keywords : Çocuk, Göz Hareketleri ile Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme, EMDR, Sistematik Derleme

ORIGINAL ARTICLE URL