Asliye Ceza Mahkemelerinde Duruşma Salonundaki Oturma Düzeninin Adil Yargılanma Hakkına Etkileri Üzerine Değerlendirmeler

Authors : Mehmet Köker

Pages : 1036-1068

View : 238 | Download : 399

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Makalemiz, duruşma salonu oturma düzeninin adil yargılanma hakkı üzerindeki belirleyici etkisini, özellikle silahların eşitliği ve tarafsızlık ilkeleri çerçevesinde ele almaktadır. Çalışma, adil yargılanma hakkının tarihsel ve normatif temellerini özetledikten sonra, AİHS m. 6’da yer alan güvencelerin yalnızca norm metinlerinde tanınmasıyla yetinilemeyeceğini; bu güvencelerin pratikte kullanılabilir ve etkili olmasını sağlayan mekânsal ve usulî düzenlemeler (duruşma salonu oturma düzeni, sanık-müdafi yakın oturma, müzakere usulleri vb.) üzerinden fiilen gerçekleştirilmesi gerektiğini savunur. Sanığın müdafiden fiziksel olarak ayrıştırılması, savcının hâkimle aynı seviyede konumlandırılması ve müzakere aralarında savunmanın dışarıda bırakılması gibi uygulamaların, savunmanın etkinliğini ve mahkemenin tarafsızlığını zedelediği ileri sürülür. AİHM ve AYM içtihatlarına atıfla, “adaletin görünmesi” ölçütünün, mekânsal yerleşim kararlarını da bağladığı vurgulanır. Asliye Ceza Mahkemelerinde sıklıkla rastlanan duruşma salonu oturma düzeni, iddia ile savunma arasında algısal ve pratik bir dengesizlik doğurmakta; bu dengesizliğin usuli sonuçlar yarattığı gösterilmektedir. Makale, iddia ve savunmanın hâkimin karşısında eşit düzlemde konumlandırılması ve sanık-müdafi iletişiminin kesintisiz kılınması yönünde uygulama önermektedir.
Keywords : Duruşma salonu oturma düzeni, Adil yargılanma hakkı, Tarafsızlık, Silahların eşitliği ilkesi.

ORIGINAL ARTICLE URL