THE AUKUS DEAL THROUGH A NEOCLASSICAL REALIST LENS: OFFSHORE BALANCING AND ELITE PERCEPTIONS

ABD, İngiltere ve Avusturalya tarafından imzalanmış olan AUKUS antlaşması Hint-Pasifik jeopolitiği içerisinde yeni bir ittifak dinamiğini harekete geçirmiştir. Süprizle karşılanan ve bölgeyle ilgili olan pek çok aktörün tepkisini çeken antlaşma yapısı itibariyle bilinen ittifak antlaşmalarından ayrılmaktadır. Antlaşma Avusturalya’ya herhangi bir güvenlik garantisi vermekten ziyade ülke donanmasına Amerikan üretimi nükleer güç ile çalışan deniz altıların verilmesini garanti etmektedir. Bu yönüyle söz konusu antlaşmanın ABD ve İngiltere’nin bölgesel politikasını destekleyecek bir açık deniz dengeleme stratejisi olduğu anlaşılmaktadır. Avusturalya donanmasının bu kazanımı bir yandan bölgesel güç dengesi dinamiklerini etkilerken Canberra’nın Fransa ile yapmış olduğu silah satış antlaşmasının da iptaline yol açmıştır. Hiçbir imzacı devletin Çin’e karşı bir ifade kullanmamasına rağmen antlaşma Çin tarafından da tepkiyle karşılanmıştır. Dolayısıyla kazanımları olduğu kadar maliyetleri de olabilecek bir antlaşma olarak imzalanan AUKUS’un ortaya çıkmasındaki yönetici elitlerin mevcut uluslararası sistemdeki kırılma ve fırsatlar ile bölgesel tehdit ortamına ilişkin algılamları önem kazanmaktadır. Bu çalışmada AUKUS ittifakı neoklasik realizmin analitik yöntemleri etrafında değerlendirilmiş ve imzacı ülkeleri AUKUS antlaşmasına taraf olmaya iten gerekçeler yönetici elitlerin algıları çerçevesinde incelenmiştir.