Son dönem Osmanlı şehrini belediye yaptırımları üzerinden anlamak: Üsküp örneği

Tanzimat Dönemi’nin Osmanlı Devleti ve toplumu için getirdiği yeniliklerden birisi belediye teşkilatının kurulması olmuştur. Osmanlı şehirlerinin belediyelerle yönetilmeye başlanması yeni bir süreci başlatmıştır. Bu dönemde insanların modern, sağlıklı, güvenli bir hayata sahip olabilmeleri amacıyla çeşitli alanlarda hukuki düzenlemeler yapılmıştır. Bu çalışma XIX. yüzyılın ikinci yarısıyla XX. yüzyıl başlarını kapsamaktadır. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşivi belgeleriyle ikinci el kaynaklardan faydalanılan çalışmada yeni dönemde belediyelerin uyguladıkları idari yaptırımlar, Üsküp şehri özelinde incelenmektedir. Böylece idarenin nasıl bir toplumsal hayat hedeflediğinin, bu hedefe ulaşmak amacıyla çıkarılan kanunları ihlal edenlere ne tür yaptırımlar uyguladığının açığa çıkarılması amaçlanmaktadır. Literatürde Osmanlı belediyeleriyle çokça çalışma bulunmasına rağmen, belediyelerin uyguladığı idari yaptırımlarla ilgili yeterli çalışma bulunmamaktadır. Çalışmanın sonunda Üsküp belediyesinin, insanların sağlıklı gıdaya ulaşabilmeleri, temiz ve imar sorunları bulunmayan bir çevrede yaşamaları, güvenli bir şehir içi ulaşım imkânına sahip olmaları amacıyla sıkı denetimler yaptığı ve kuralları ihlal edenlere idari para cezaları uyguladığı tespit edilmiştir. Ayrıca Üsküp şehrinde hem idarenin hem de insanların hayvan hakları konusunda oldukça duyarlı davrandıkları ve bu konuda da mevzuat hükümlerine muhalif hareket edenlere idari yaptırımlar uygulandığı açığa çıkarılmıştır