Walter Benjamin perspektifinden yapay zekâ ile sanatsal üretim üzerine teorik bir inceleme

Authors : Mevlüt Altıntop

Pages : 1995-2013

Doi:10.30783/nevsosbilen.1741505

View : 173 | Download : 325

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma yapay zekâ (YZ)-sanat ilişkisini ele almaktadır. Walter Benjamin’in teknolojinin sanata etkisine yönelik görüşlerinin yer aldığı “The Work of Art in the Age of Mechanical Reproduction” (Teknik Olarak Yeniden Üretilebilirlik Çağında Sanat) adlı eserindeki yaklaşımı referans alınmıştır. Benjamin’e göre hızlı ve kolayca kopyalamayı sağlamanın yanında üretim süreçlerini mekaniğe ve tekniğe indirgeyen teknoloji sanata temel olarak üç açıdan etki etmektedir. Bunlar, aura/tekillik kaybı, kült/sergileme değeri ve politik işlevdir. Benjamin’in eserini yazdığı dönemde henüz var olmayan YZ, söz konusu kopyalama ve üretim süreçlerini çok daha ileri aşamaya taşımıştır. Bu bağlamda YZ ile üretilen içeriklerin sanatsal karşılığının ortaya koyulması, insanlığın duygu, estetik, etik birikimiyle ilişkisi, konunun hukuki boyutu ve geleceğine yönelik öngörüler temel başlıklar olarak öne çıkmıştır. Çalışma, Benjamin’in eleştirilerinin haklılığı kadar canlılığının göstermekle birlikte, dönemin kendi dinamikleri (konjonktürü) açısından yeterliliğinin sınırlarını tespit etmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, sanat ve YZ ilişkisinin ontolojik bir düzlemde yeniden ele alınarak etik ve hukuk gibi farklı bağlamları içerecek biçimde netleştirilmesi gerektiğini göstermektedir.
Keywords : Yapay Zekâ, Sanatsal üretim, Sanat felsefesi, Walter Benjamin, İçerik analizi

ORIGINAL ARTICLE URL