Finansal Gelişme ve Enerji Tüketimi Arasındaki İlişkinin Analizi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama

Authors : Mustafa Uysal, Özgür Doğan

Pages : 134-160

Doi:10.51541/nicel.1707115

View : 71 | Download : 87

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada Türkiye için 1985-2021 dönemi kapsamında finansal gelişme ile yenilenebilir enerji tüketimi arasında ters-U şeklindeki ilişkiyi ifade eden Finansal Kuznets Eğrisi’nin varlığı araştırılmıştır. Bu amaçla yenilenebilir enerji tüketimi bağımlı değişken, finansal gelişme açıklayıcı değişken, gayri safi yurtiçi hasıla ve yabancı doğrudan yatırım ise kontrol değişkenleri olarak kullanılmıştır. Finansal gelişme değişkeni olarak finansal piyasalar gelişim endeksi kullanılmış ve her bir değişkene ilişkin yıllık veriler kullanılmıştır. Finansal gelişme ile yenilenebilir enerji tüketimi arasındaki doğrusal olmayan ilişkinin araştırılmasında, durağanlık ilişkisi geleneksel ADF birim kök testi ve Sollis 2009 doğrusal olmayan birim kök testi ile, uzun dönem ilişkisi ise Hepsag 2021 doğrusal olmayan yumuşak geçişli asimetrik ESTAR eşbütünleşme testi ile analiz edilmiştir. Uzun dönem katsayıları OLS, FMOLS ve CCR testleri ile ortaya konmuştur. Elde edilen sonuçlara göre Türkiye’de finansal gelişme değişkeni ile yenilenebilir enerji tüketimi arasında ters-U şeklinde bir ilişkiye yani finansal kuznets eğrisi’nin varlığına ulaşılmıştır. Ayrıca ekonomik büyüme ve yabancı doğrudan yatırım ile yenilenebilir enerji tüketimi arasında sırasıyla istatistiksel olarak anlamlı pozitif ve negatif ilişkiler elde edilmiştir. Çalışma bulguları, finansal gelişmenin yenilenebilir enerji tüketimine yönelik politikalar oluşturmaya yardımcı olabileceğini göstermektedir.
Keywords : Finansal Kuznets Eğrisi, Yenilenebilir enerji tüketimi, Finansal gelişme, Türkiye

ORIGINAL ARTICLE URL