Küresel grafitli dökme demirlerin aşınma davranışına alüminyum ilavesinin ve östemperleme ısıl işleminin etkilerinin incelenmesi

Alüminyum insert ignore into journalissuearticles values(Al); içermeyen ve ağırlıkça %3 Al içeren küresel grafitli dökme demirler kum kalıba döküm yöntemiyle üretilmiştir. Üretim sonrası, 900 °C’de 90 dk süreyle östenit sahada tutulan numuneler, 300 °C’ye hızla soğutulmuş ve bu sıcaklıkta 60 dk boyunca bekletilmiştir. Yapılan östemperleme işleminin, dökme demirlerin mikroyapı ve aşınma özelliklerine etkisinin incelenmesi amacıyla, optik mikroskop, SEM, sertlik ve disk üzeri bilya tipi aşındırma cihazları kullanılmıştır. Al miktarı arttıkça, matristeki ferrit oranı ve grafit miktarının arttığı, buna karşılık grafitlerin küreselliğinin bozulduğu belirlenmiştir. Al ile alaşımlandırma, malzemeye daha yüksek sertlik ve daha iyi aşınma dayanımı kazandırmıştır. Östemperleme sonrası numunelerde, kalıntı östenit ve beynitik ferrit matris yapısı elde edilmiştir. %3 Al içeren numunede, östemperleme sonrası oluşan ferrit miktarının arttığı görülmüştür. Numunelerin aşınma yüzeylerinde abrazif ve adhezif aşınmanın dominant karakterde olduğu belirlenmiştir. %3 Al ile alaşımlama aşınma direncini artırırken, östemperleme işlemi alaşımsız numunenin aşınma dayanımında daha iyi sonuç vermiştir.