Zeminlerin dispersibilite sınıfının XRF analiz sonuçlarına dayalı olarak Genetik Programlama (GP) ile tahmini

Authors : Sadettin TOPÇU, Evren SEYREK
Pages : 1034-1041
Doi:10.28948/ngumuh.1178313
View : 29 | Download : 17
Publication Date : 2022-10-14
Article Type : Research Paper
Abstract :Dispersif zeminler, dolgu barajların çekirdek yapısında kullanıldığında erozyon hassasiyetlerinin çok yüksek olması nedeniyle içsel erozyona neden olarak bu tür barajların göçmesine neden olmaktadırlar. Bu tür zeminlerin tasarım aşamasında belirlenerek dolgu barajların inşaatında kullanılmaması gerekmektedir. Dispersif zeminler; fiziksel insert ignore into journalissuearticles values(dağılma deneyi, çifte hidrometre deneyi ve iğne deliği deneyi); ve kimyasal insert ignore into journalissuearticles values(boşluk sıvısının kimyasal içeriği); deneyler ile belirlenebilmektedir. Bu çalışmada ise alternatif bir yöntem olarak XRF insert ignore into journalissuearticles values(X-Işını Floresans); analiz sonuçları kullanılarak genetik programlama insert ignore into journalissuearticles values(GP); yardımıyla zeminlerin dispersibilite sınıfının tahmin edilebilmesi için bilgisayar modelleri geliştirilmiştir. Genetik İfade Programlama insert ignore into journalissuearticles values(GİP); ile oluşturulan tahmin modellerinde kullanılan 181 adet verinin % 66.9’u eğitim verisi; geri kalan ise ise test verisi olarak kullanılmıştır. Majör insert ignore into journalissuearticles values(SiO2, Al2O3); ve minör insert ignore into journalissuearticles values(MgO, CaO, Na2O, K2O); oksitlerin girdi verisi olarak kullanıldığı bilgisayar modellerinde zeminler dispersif insert ignore into journalissuearticles values(D); ve dispersif olmayan zeminler insert ignore into journalissuearticles values(ND); olarak yüksek oranlarda başarılı bir şekilde tahmin edilmektedir. En başarılı tahmin modeli tüm veri seti içinde SiO2, Al2O3, MgO, CaO ve Na2O girdi verilerinden oluşan modeldir.
Keywords : XRF analizi, Dolgu baraj, Dispersif zemin, Genetik programlama, XRF analizi

ORIGINAL ARTICLE URL