Sıcaklık ve güneşlenme süresine dayalı günlük yağış tahmini: Antalya ilinde istasyon bazlı bir modelleme yaklaşımı

Authors : Hasan Törehan Babacan

Pages : 1360-1371

Doi:10.28948/ngumuh.1743641

View : 81 | Download : 76

Publication Date : 2025-10-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Sıcaklıkta yaşanan pozitif anomaliler son yıllara iklim değişikliğine bağlı önemli bir araştırma sorusu olmuştur. Sıcaklık değişimleri doğrudan ve dolaylı pek çok etkiye sahiptir. Bu çalışma günlük maksimum sıcaklık ve günlük toplam güneşlenme süresi parametrelerinin günlük yağış üzerindeki etkisini araştırmayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda çalışmada Granger nedensellik analizi yapılarak meteorolojik parametrelerin yağış üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Güneşlenme süresi ve günlük maksimum sıcaklık değişkenleri için p istatistik değeri <0.05 olarak belirlenmiş olup iki değişkenin de yağış üzerinde etkin olduğu görülmüştür. Çalışmada parametrelerde çeşitli gün gecikmeleri kullanılarak optimum girdi modelleri oluşturulmuş, Yapay Sinir Ağları (YSA) ve Sınıflandırma ve Regresyon Ağacı (SRA) yöntemleri kullanılarak ilişki düzeyleri araştırılmıştır. Çalışma sonucunda SRA yöntemi ile geliştirilen tahmin modellerinin YSA modellerine göre üstün başarısı (NSE:0.65-0.79) görülmüştür.
Keywords : Yağış Tahmini, Makine Öğrenmesi, Granger Nedensellik Analizi, Güneşlenme Süresi

ORIGINAL ARTICLE URL