TOLERANS VE SINIRLAR ARASINDA: YENİ ÇAĞ’DA VENEDİK HÂKİMİYETİNDE GİRİT ADASI’NDAKİ YAHUDİ TOPLUMUNUN SOSYAL, EKONOMİK VE KÜLTÜREL DİNAMİKLERİ

Authors : Hülya Çiçek Kaymakçı

Pages : 248-260

Doi:10.56574/nohusosbil.1692893

View : 82 | Download : 48

Publication Date : 2025-06-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Yeni Çağ’da Venedik hâkimiyetinde bulunan Girit Adası’nda Latin Katolikler ve Ortodoks halk çoğunlukta olsalar da adada azınlık olmasına karşın aktif bir Yahudi cemaati bulunmaktaydı. Yahudiler, Girit Adası’nın başkenti Kandiye başta olmak üzere Resmo ve Hanya merkezli olarak varlıklarını sürdürmüşlerdi. Bizans İmparatorluğu döneminden itibaren adadaki varlığı bilinen Yahudiler özellikle ticaret ve vergi yükümlülükleriyle diğer topluluklardan farklıydı. Çünkü Yahudiler adada Venedikli yöneticilerce tolerans gösterilerek kabul edilen bir topluluktu. Bu durum zaman zaman adadaki diğer toplumlar arasında kargaşaya sebebiyet verse de Venedik Devleti duruma zamanında müdahalede bulunurdu. Girit Adası’ndaki ekonomik ve toplumsal yaşamın bir parçası olan Yahudilere Venedikli yöneticiler tarafından dini özgürlük tanınmış olmasına karşın kendilerine ayrılan mahallelerde yaşamaya zorlanmışlar ve toplumsal ayrışmayı önlemek adına belirli kıyafetler giymek zorunda kalmışlardır. Öte yandan adadaki tüccarların çoğu Yahudilerden oluşmaktaydı ve bankerlik, kuyumculuk, tekstil üretimi, tarım işçisi, dericilik ve tefecilik gibi iş kollarında Yahudiler çalışmaktaydı. 1574 yılına gelindiğindeyse adaya atanan Giacomo Foscarini bir ferman düzenleyerek Yahudiler, Hıristiyan ve Latinler arasındaki sınırları kesin olarak belirlerken Osmanlıların adayı fethinden sonra Yahudiler zımmi statüsü tanınarak adadaki varlıklarını sürdürmüşlerdi.
Keywords : Venedik, Girit, Yahudi, Toplum, Doğu Akdeniz

ORIGINAL ARTICLE URL