TÜRKİYE`NİN DEMOKRASİYE GEÇİŞTE İKİNCİ BAŞARISIZ GİRİŞİMİ: SERBEST CUMHURİYET FIRKASI (SCF)

Authors : Olkan SENEMOĞLU

Pages : 44-66

View : 36 | Download : 22

Publication Date : 2016-12-13

Article Type : Research Paper

Abstract :1925 yılının Mart ayında ilan edilen Takrir-i Sükun Kanunuyla birlikte Türkiye yönetim biçimi bir otoriter tek parti görünümüne bürünmüştür. Bu yasa 1929 yılında yürürlükten kaldırılıncaya dek muhalefeti susturmada önemli bir araç haline gelmiştir. Diğer taraftan CHF`nin yereldeki temsilcilerinin halkta kurmuş oldukları baskıya karşı halkın içinde meydana gelen hoşnutsuzluktan merkezi haberdar etmemeleri ve 1929 ekonomik buhranının kendisini Türkiye`de de etkin bir şekilde hissettirmesi iktidar partisine karşı güveni sarsmıştır. Tüm bu nedenlerden kaynaklı, Mustafa Kemal`in kısa Anadolu turları sırasında görmüş olduğu hoşnutsuzluk Tek Parti iktidarını yeni ve kendine bağlı `itaatkar` bir muhalefet partisi oluşturmaya mecbur bırakmıştır. İşte Serbest Cumhuriyet Partisi insert ignore into journalissuearticles values(SCF); böyle bir arayış ihtiyacıyla ortaya çıkmıştır. Bu çalışma ılımlı bir muhalefet partisine sahip olma düşüncesiyle kurulmuş olan SCF`nin kısa yaşam öyküsüne odaklanmaktadır. Bu bağlamda SCF`nin mevcut huzursuzluklar içinden ortaya çıktığı savunulurken, parti programının ve liderlerinin konuşmalarından anlaşıldığı üzere aslında ciddi bir iktidar ortağı olma potansiyeli taşıdığına odaklanılmaktadır. SCF`nin kuruluşuna baktığımız da her ne kadar güdümlü bir muhalefet partisi görüntüsüne sahip olsa da aslında kısa sürede kitleselleşmesiyle birlikte görüldüğü üzere kendine özgü bağımsız bir parti olabileceğine dikkat çekilmektedir. Çalışma literatür taramasına dayandığı gibi Meclis tutanaklarıyla desteklenmiştir.
Keywords : Serbest Cumhuriyet Fırkası, Fethi Okyar, Mustafa Kemal, 1929 Ekonomik Krizi, Demokrasi

ORIGINAL ARTICLE URL