KÜRESEL KENTLEŞME SÜRECİNDE SOSYOLOJİK DÖNÜŞÜMLER VE TÜRKİYE’DE ÇARPIK KENTLEŞME GERÇEĞİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR KENTLEŞME

Authors : İbrahim Mavi

Pages : 295-313

Doi:10.52122/nisantasisbd.1705693

View : 35 | Download : 19

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Review Paper

Abstract :Bu çalışmada, küresel kentleşme süreçlerinin sosyal, ekonomik ve çevresel boyutları ele alınarak, sürdürülebilir kentleşmenin önemi vurgulanmaktadır. Küreselleşme döneminde şehirler hızla büyümüş, kentsel alanlarda plansız yapılaşma, altyapı eksiklikleri ve çevresel sorunları derinleştirmiştir. Bu sorunların çözümü için geliştirilen kavram sürdürülebilir kentleşme kavramıdır. Bu bağlamda, sürdürülebilir kentleşme, çevresel etkileri en aza indirerek, ekonomik ve sosyal faydaları artırmayı amaçlayan bir gelişim modeli şeklinde ortaya çıkmıştır. Bu modelden yola çıkarak Türkiye’de kent olgusu üzerinde durulmuştur. Türkiye’de çarpık kentleşme, ilk yıllarda kırsaldan şehirlere yapılan yoğun göçle artmışsa da son dönemlerde küresel göç hareketlerinden de etkilenmiştir. Bu göç, gecekondulaşma ve plansız yapılaşmaya yol açarak, büyük şehirlerde ciddi altyapı ve sosyal hizmet sorunlarına neden olmuştur. Bu sorunlar küresel krizleri tetiklemiştir. Bu sorunların çözümü sürdürülebilir kentleşme ile mümkündür. Sürdürülebilir kentleşmede, bu tür sorunların çözülmesi için hem çevresel hem de toplumsal anlamda dengeli bir yaklaşım gereklidir. Enerji verimliliği, yeşil alanların artırılması, afetlere karşı dayanıklı yapıların inşa edilmesi gibi stratejiler, sürdürülebilir kentleşmenin temel unsurlarıdır. Bu unsurlardan yola çıkarak Türkiye’deki kentleşme sürecinde, sürdürülebilir bir geleceğe ulaşmak için yerel yönetimlerin etkin bir şekilde şehir planlaması yapması ve çevre dostu projelere odaklanması gerekliliği üzerinde durulmuştur. Sosyolojik çözümlemeler kapsamında literatür taraması yapılmış, Birleşmiş Milletlerin kalkınma amaçlarından Sürdürülebilir Şehir ve Yaşam Alanları çerçevesinde uluslararası gelişmeler çözümlenmiştir.
Keywords : Kentleşme, Küresel Kentleşme, Süründürülebilir Kentleşme, Çarpık Kentleşme, Küresel Amaçlar.

ORIGINAL ARTICLE URL