EMTİA PİYASALARINDAN DENİZ TAŞIMACILIĞINA YANSIYAN DİNAMİKLER

Authors : Sümeyra Gazel, Sinan Can Güngör

Pages : 98-109

Doi:10.52122/nisantasisbd.1810062

View : 75 | Download : 82

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Küresel ekonomik faaliyetlerin hacminin ve yönünün anlaşılmasında reel göstergelerin rolü giderek artmaktadır. Bu göstergeler arasında yer alan Baltık Kuru Yük Endeksi (BDI), yalnızca deniz taşımacılığı maliyetlerine ilişkin bir gösterge olmanın ötesinde, aynı zamanda küresel arz-talep dengesi, sanayi üretimi ve emtia piyasalarındaki eğilimleri yansıtan önemli bir ekonomik barometre olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışma, BDI ile genel emtia piyasasını temsilen Dow Jones Emtia Endeksi (DJCI) ve sanayi metalleri piyasasını temsilen Bloomberg Sanayi Metalleri Alt Endeksi (BCOMIN) arasındaki ilişkileri zamanla değişen katsayılı VAR (TVC-VAR) modeli çerçevesinde incelemektedir. Elde edilen bulgular, BDI ile söz konusu endeksler arasındaki ilişkinin durağan olmadığını, özellikle küresel krizler, finansal belirsizlikler ve piyasa yapısındaki dönüşümlerin bu ilişkiyi belirgin şekilde etkilediğini ortaya koymaktadır. 2008 küresel finansal krizi ve 2020 pandemi döneminde BDI’nin kendi geçmiş değerlerine duyarlılığı artarken, sanayi metalleri endeksinin etkisi negatife dönmüştür. 2018 sonrası dönemde ise sanayi metallerinin etkisinin zayıfladığı, DJCI etkisinin ise görece daha istikrarlı ancak 2020 sonrası azalan bir seyir izlediği gözlemlenmiştir. Etki-tepki analizleri, BDI’nin emtia ve sanayi metalleri kaynaklı şoklara sınırlı düzeyde tepki verdiğini göstermektedir; ancak bu tepkiler istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Bu sonuç kısa vadeli şokların taşımacılık piyasasına belirgin ve kalıcı etkiler üretmediğine işaret etmektedir.
Keywords : BDI, Emtia Fiyatları, Sanayi Metalleri, TVC-VAR.

ORIGINAL ARTICLE URL