MADDE KULLANIM SUÇUNDAN HÜKÜM ALANLARIN SOSYO-DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİYLE ‘ALGILADIKLARI SOSYAL DESTEK’ ARASINDAKİ İLİŞKİ

Authors : Şebnem Özkan

Pages : 1032-1047

Doi:10.52122/nisantasisbd.1814858

View : 31 | Download : 50

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmanın amacı, madde kullanımı suçundan hüküm giymiş bireylerin algıladıkları sosyal destek düzeylerini belirlemek ve bu düzeylerin sosyo-demografik değişkenlerle ilişkisini incelemektir. Araştırma, 2023 yılında Aydın E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda bulunan 391 gönüllü hükümlüyle gerçekleştirilmiştir. Veriler, Kişisel Bilgi Formu ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (MSPSS) aracılığıyla toplanmıştır. Ölçeğin Cronbach’s Alpha katsayısı 0,895 olarak hesaplanmış ve yüksek iç tutarlılık göstermiştir. Verilerin normal dağılmadığı Shapiro–Wilk testiyle saptandığından, analizlerde Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis ve Spearman korelasyon testleri kullanılmıştır. Bulgular, aile içi şiddet öyküsü ve psikiyatrik tedavi geçmişi olan bireylerin algıladıkları desteğin anlamlı biçimde düşük olduğunu göstermiştir. Ailede sabıka öyküsü bulunan bireylerde alkol veya madde etkisinde suç işleme oranının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Eğitim düzeyi ve ceza süresi değişkenlerinin destek düzeyinde anlamlı bir etkisi saptanmamıştır. Sonuçlar, sosyal desteğin madde bağımlılığı ve suç davranışları üzerinde koruyucu bir etken olduğunu göstermekte; Durkheim’in anomi, Merton’un gerilim ve Becker’in etiketleme kuramlarıyla uyumlu biçimde açıklanabilmektedir. Bulgular, aile temelli sosyal destek programlarının ve psikososyal danışmanlık hizmetlerinin rehabilitasyon süreçlerinde güçlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Onarıcı adalet anlayışıyla paralel pozitif psikolojik yaklaşım, bağımlılığı olan bireylerin topluma yeniden kazandırılmasında kritik önem taşımaktadır.
Keywords : Madde bağımlılığı, sosyal destek, aile ilişkileri, suç davranışı, rehabilitasyon süreci

ORIGINAL ARTICLE URL