Modern dönem Özbek edebiyatında Hurşid Dostmuhammad’in hikâyeciliği

Authors : Elif Ezgi Demir Gürdün
Pages : 27-37
View : 33 | Download : 73
Publication Date : 2025-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Özbekistan’ın bağımsızlığını kazanmasıyla birlikte hayatın tüm alanları değişim yaşar. Baskı ve sınırlama altında yaşayan toplum hayata yeni bir göz ile özgür şekilde bakmaya başlar. Onların dış dünyayı ve kendi benliğini anlama şekli, düşünceleri değişme ve gelişme gösterir. İnsanı ve toplumu yansıtan edebiyat da bu süreçte değişim ve gelişim aşamasına girer. Yazarlar, Sovyet döneminde sosyalist realizm esası çerçevesinde eser vermek zorundaydı. Bağımsızlık sonrası özgür bir ortamda, belli sınırlar olmadan eser vermeye başlarlar. Bu durum edebiyata yeni konu, yeni kahraman, yeni üslup, yeni akımlar kazandırır. Dönem edebiyatının önemli temsilcilerinden Hurşid Dostmuhammad; yazar, gazeteci, âlim, tercüman kimliğiyle çok yönlü bir isimdir. İçerisinde yetiştiği edebî çevre, ulusal edebiyatın ve dünya edebiyatının önde gelen edebiyat ve felsefe temsilcilerini iyi bilmesi onun edebî kimliğinin oluşmasında önemli rol oynar. Yazar, hikâyelerinde yeniliğin ve farklılığın peşindedir. Bu nedenle de sürekli okur, araştırır, yeni edebî keşiflerin peşine düşer. Şaşırtıcı karaktere, ilginç olay örgüsüne, farklı üslup çeşitlerine sahip hikâyeler ortaya çıkarır. İnsana ve hayata felsefi gözle bakar, onların görünen yüzünün ardındaki görünmeyen katmanlarını göstermek ister. Bunu yaparken sembollerden yararlanır. Semboller yazarın hikâyelerinin farklı yorumlanabilmesine böylece çok katmanlı bir hâl almasına sebep olur. Makalede yazarın hikâyeciliği ile hikâyelerinde yer alan konu (Qazo bolgan namoz, To‘xtaboyning bo‘yliklari), tema (Alam, Kiova quyoshi, İffat), karakter (Jim o‘tirgan odam, Nusxakashning merosxo‘ri), olay örgüsü (Otamning oshnasi), eser ve kahramanların isimlendirilmesi (Jajman, Qichqiriq, Ma osh!) hususunda dikkat çekici özelliklere yer verilmiştir.
Keywords : Modern Özbek Edebiyatı, , Özbek Edebiyatı, modern dönem Özbek hikâyeciliği, Hurşid Dostmuhammad, Xurshid Do’stmuhammad

ORIGINAL ARTICLE URL