TÜRKİYE İSTATİSTİK SİSTEMİ’NDE ARAŞTIRMA KALİTESİNİN ARTIRILMASI: KESİNLİK GEREKSİNİMLERİNİ BELİRLEME ÖNERİSİ

Authors : Cenker Burak Metin, Duygu Dedeoğlu, Gülser Pınar Yilmaz Ekşi, Cansu Öztürk
Pages : 147-178
View : 58 | Download : 121
Publication Date : 2026-01-04
Article Type : Research Paper
Abstract :Türkiye İstatistik Kanununun 2005 yılında yürürlüğe girmesi sonrasında resmi istatistiklerin üretim süreçlerinden TÜİK ile birlikte Resmi İstatistik Programı’nda yer alan kurum ve kuruluşlar da sorumlu olmaktadır. Türkiye İstatistik Sistemi’nde yer alan tüm bu kurum ve kuruluşlar idari kayıtlardan resmi istatistik ürettikleri gibi araştırma sonuçlarına dayalı resmi istatistikler de üretebilmektedir. Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği, OECD gibi uluslararası kuruluşlar ve ulusal istatistik ofisleri resmi istatistik üretim süreçlerinde çeşitli kalite ilkelerini takip etmektedir. “Doğruluk ve Güvenilirlik” ilkesi bu ilkelerden biri olup bu başlık altında kalite değerlendirmesi “kesinlik” kavramı ile yapılmaktadır. Çalışmanın amacı, Türkiye’de yapılan ekonomik ve sosyal araştırmaların sonuçlarının değerlendirilmesi için kesinlik gereksinimlerini temel alan bir uygulama yaklaşımı önererek ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak araştırmaların kalitesini bu yönüyle artırmaktır. Bu amaçla, EUROSTAT’ın yanı sıra çeşitli ulusal istatistik ofisleri ve TÜİK’in kesinlik gereksinimi uygulamaları incelenmiştir. Çalışma sonucunda önerilen yaklaşım, kalite unsurunun yanı sıra sonuçların yayımlanma veya kamuoyu ile paylaşılmasına ilişkin öneriler de içermektedir. Sınırlı kaynaklarla yapılan bu araştırmalarda kalite unsurunu dikkate almadan yayımlanacak sonuçlar yanlış yönlendirmelere neden olabilir. Kesinlik gereksinimleri kullanarak yapılmasını önerdiğimiz kalite değerlendirmesi ile düşük kesinliğe sahip tahminlere dayalı politika üretilmesinin önüne geçilerek kamuda olası bir kaynak israfının önüne geçilebileceği düşünülmektedir.
Keywords : : Resmi İstatistik, Kalite, Kesinlik, Doğruluk, Araştırma

ORIGINAL ARTICLE URL