TÜRKİYE’DE İLERİ YAŞ ÖLÜMLÜLÜK MODELLEMESİ

Authors : İremsu Menekşe, Murat Büyükyazıcı

Pages : 33-78

View : 79 | Download : 244

Publication Date : 2026-01-04

Article Type : Research Paper

Abstract :Beklenen yaşam sürelerinin artması ve doğurganlık hızının azalması, dünya genelinde yaşlı nüfus oranının giderek artmasına sebep olmaktadır. Bu durum sosyal güvenlik sistemleri, sigortacılık sektörü ve ekonomik politikalar üzerinde olumsuz etkiler oluşturmaktadır. Bu çalışmada Türkiye’de ileri yaş ölümlülüğü için Gompertz, Makeham-Gompertz, Perks, Weibull, Beard ve Kannisto ölümlülük modelleri karşılaştırılmış ve en uygun model tespit edilmiştir. 80-98 yaş aralığındaki ölüm hızları pürüzsüzleştirilmiş (smoothing) ve 99-120 yaşları için uzatma işlemleri yapılarak 2009-2022 yıllarını kapsayan ileri yaş hayat tabloları oluşturulmuştur. En uygun modelin Kannisto olduğu belirlenmiş ve elde edilen ölüm hızları Lee-Carter yöntemi yardımıyla 2025, 2030, 2035, 2040, 2045 ve 2050 yılları için tahmin edilmiştir. Sonuçlar ilerleyen yıllarda ileri yaşlarda ölüm hızlarındaki artışın azalacağına ve bununla birlikte beklenen yaşam sürelerinde artış trendi olacağına işaret etmektedir. Toplumdaki ileri yaş nüfusunun artması ekonomik ve sosyal politikalarda düzenlemeler gerektirmektedir. Bu nedenle ileri yaş nüfusunun incelenmesi ve modellenmesi önem arz etmektedir.
Keywords : Ölümlülük Modelleri, Kannisto Modeli, Hayat Tabloları, Lee Carter Yöntemi, Beklenen Yaşam Süresi

ORIGINAL ARTICLE URL