ÇEVRE OKURYAZARLIĞI BECERİSİNİN OLUŞUMUNDA SOSYAL BİLGİLER DERSİNİN ÖNEMİ (1968 SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMI)

Authors : Doğuş Doğanay Çelebioğlu, Ünsal Bekdemir

Pages : 205-220

Doi:10.5281/zenodo.15662478

View : 76 | Download : 42

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu nitel araştırmanın amacı çevre okuryazarlık becerisinin oluşumunda sosyal bilgiler dersinin önemini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda sosyal bilgiler dersinin ilk defa yer aldığı öğretim programı olan 1968 İlkokul Tarih, Coğrafya ve Yurt Bilgisi Dersleri Öğretim Programı’nın amaçları incelenmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular sosyal bilgiler öğretmenlerinin çevre okuryazarlığı becerileri konusundaki mevcut bilgilerini geliştirmelerine ve eksiklerini tamamlamalarına yardımcı olması açısından önem taşımaktadır. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman analizi deseni (model) tercih edilmiştir. Doküman analizinin tercih edilmesinin nedeni sosyal bilgiler dersinin amaçlarının detaylı bir şekilde incelenmek istenmesidir. Doküman analizi yöntemiyle elde edilen içerikler içerik analizi yoluyla çözümlenmiştir. Bu bağlamda ilgili programda sosyal bilgiler dersinin amaçlarında çevre okuryazarlığı becerisi ile ilgili ifade geçen 4 madde analiz edilmiştir. Analiz sonucunda birinci maddedeki bireyin yakın çevresindeki sanat eserlerini fark etmesi ve tanıması amacının çevre okuryazarlığı becerisinin kazanılmasına katkı sağladığı görülmüştür. İkinci maddedeki bireyin kendi çevresini ve bundan yola çıkarak dünyayı tanıması amacının da çevre okuryazarlığı becerisinin kazanılmasını kolaylaştıracağı belirlenmiştir. Üçüncü maddedeki bireylerin birbirleriyle ve çevresiyle olan ilişkilerinden yola çıkarak Türkiye’nin ekonomik kalkınması hakkında bilgi sahibi olması amacının ise çevre okuryazarlığı becerisinin kazanılmasında kavramları gündelik yaşam ile ilişkilendirmesi bakımından önemli görülmüştür. Son maddedeki bireyin yakın çevresindeki ekonomik değer ve milli kaynakları tanıması amacının da tıpkı birinci maddede olduğu gibi çevre okuryazarlığı becerisini kazandırmada kolaylaştırıcı etkisi olduğu görülmüştür.
Keywords : Çevre, Okuryazarlık, Beceri, Öğretim Programı, Sosyal Bilgiler

ORIGINAL ARTICLE URL