SAYGI DEĞERİNE BAKIŞ AÇISINI GENİŞLETMEK: SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETMEN ADAYLARININ GÖZÜNDEN ÇEVRİMİÇİ İLETİŞİMDE SAYGI DEĞERİ

Authors : Ayşegül Yılmazer

Pages : 373-393

Doi:10.5281/zenodo.18056365

View : 40 | Download : 70

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmen adaylarının çevrimiçi ilişkilerde saygı değerine bakış açılarını, karşılaştıkları saygısızlık örneklerini ve bu durumlara karşı geliştirdikleri başa çıkma stratejilerini incelemektir. Nitel araştırma desenine göre yürütülen çalışmanın verileri, 2024-2025 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Karadeniz Bölgesi’nde yer alan bir devlet üniversitesinde öğrenim gören 25 öğretmen adayından elde edilmiştir. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel ve içerik analizinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğretmen adayları, çevrimiçi iletişimde genellikle saygıya dikkat ettiklerini belirtmiş; ancak toplum genelinin bu konuda yeterince duyarlı olmadığını ifade etmişlerdir. Öğretmen adayları tarafından en sık ifade edilen saygılı davranış örnekleri; yargılamadan kaçınma ve anlayışlı olma, nazik ve yapıcı bir dil kullanma, izinsiz paylaşımlardan kaçınma, empati kurma ve karşı tarafa saygı gösterme şeklinde sıralanmıştır. Saygısız davranış örnekleri ise argo ve küfürlü dil kullanımı, izinsiz fotoğraf ve video paylaşımı, geç cevap verme ve mesajlara hiç yanıt vermeme biçiminde ifade edilmiştir. Saygısızlıklara karşı öğretmen adayları doğrudan tepki verme, iletişimi kesme veya arkadaşlığı sonlandırma gibi çeşitli başa çıkma stratejileri geliştirmiş; bu süreçte çoğunlukla üzüntü ve hayal kırıklığı gibi olumsuz duygular yaşadıklarını belirtmişlerdir. Adaylar, çevrimiçi ortamda saygının artırılması için bireysel farkındalığın geliştirilmesi ve medya okuryazarlığı eğitimi ile bilinçlendirme gibi çalışmaların yaygınlaştırılması gerektiğini belirtmiş; ayrıca platform bazlı denetimlerin ve caydırıcı yaptırımların da bu süreci destekleyeceğini ifade etmişlerdir.
Keywords : Değer, saygı, çevrimiçi iletişim, sosyal bilgiler.

ORIGINAL ARTICLE URL